رونق سینما یا گرانشدن تماشای فیلم؟
گیشه سینمای آمریکا در سال ۲۰۲۶ در حالی به یکی از بهترین عملکردهای خود پس از همهگیری کرونا نزدیک میشود که تعداد تماشاگران همچنان فاصله قابل توجهی با سالهای پیش از کرونا دارد.
گیشه سینمای آمریکا در سال ۲۰۲۶ عملکردی امیدوارکننده داشته و درآمد حاصل از فروش بلیت در مسیر ثبت بهترین سال پس از همهگیری کرونا قرار گرفته است؛ با این حال، آمار تعداد تماشاگران نشان میدهد که رونق اقتصادی سالنهای سینما هنوز به معنای بازگشت گسترده مخاطبان نیست.
بر اساس دادههای مؤسسه تحلیل رسانهای «Rentrak»، فروش داخلی سینماهای آمریکا تا تاریخ دوم آگوست به ۶.۲ میلیارد دلار رسیده که ۱۵ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است. با این حال، این رقم هنوز از مرز ۷ میلیارد دلار فروش در همین مقطع از سال ۲۰۱۹ پایینتر است.
اما نکته قابل توجه اینجاست که تعداد بلیتهای فروختهشده سینماهای آمریکا در ۳۰ هفته نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۴۷۰.۹ میلیون بلیت بوده است، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال ۲۰۱۹ به ۷۴۷.۳ میلیون بلیت رسیده بود.
افزایش درآمد سینما بیش از آنکه ناشی از بازگشت کامل مخاطبان باشد، به افزایش قیمت بلیت، فروش بیشتر در سالنهای ممتاز و موفقیت چند فیلم پرفروش وابسته است.
وید هولدن، تحلیلگر موسسه تحلیل بازار «S&P Global Market Intelligence» میگوید رشد درآمد سالن داران در سالهای اخیر عمدتا از افزایش متوسط قیمت بلیت و همچنین افزایش قیمت خوراکیها و نوشیدنیهای سینما ناشی شده است.
دادههایهای دیگر شرکتها نیز تصویری مشابه ارائه میدهد. بر اساس این دادهها، میزان حضور مخاطبان در سینماهای آمریکا تا ماه جولای نسبت به سال ۲۰۲۵ حدود ۸.۱ درصد افزایش یافته، اما همچنان ۲۷ درصد کمتر از سطح سال ۲۰۱۹ است.
رونق گیشه با فیلمهای متنوع
با وجود این شکاف، سال ۲۰۲۶ از نظر تنوع فیلمهای موفق برای سینما سال قابل توجهی بوده است. علاوه بر دنبالهها و آثار متعلق به سری فیلمهای مشهور، شماری از فیلمهای مستقل از مجموعههای شناختهشده نیز توانستهاند عملکرد خوبی در گیشه داشته باشند.
موفقیت آثاری مانند «شیفتگی» و «پروژه هیل مری» نشان میدهد که مخاطبان فقط به فیلمهای ابرقهرمانی یا دنبالههای سری فیلمهای قدیمی علاقه ندارند و در صورت عرضه مجموعهای متنوع از آثار همچنان میتوان آنها را به سالن سینما کشاند.
شاون رابینز، مدیر تحلیل فیلم در شرکت فروش بلیت فندنگو، معتقد است موفقیت گیشه امسال نتیجه تقویم متنوع اکران است و در آن مجموعهای از فیلمهای مختلف را در اختیار طیف گستردهای از مخاطبان قرار داده است.
این وضعیت با سالهای اخیر تفاوت دارد، دورهای که بخش بزرگی از گیشه آمریکا در اختیار دنبالهها و سری فیلمهای بزرگی مانند آثار مارول و «جنگ ستارگان» بود.
تماشای فیلم به یک «رویداد» تبدیل شده است
با این حال، یکی از مهمترین تغییرات در رفتار مخاطبان این است که بسیاری از تماشاگران دیگر برای دیدن هر فیلمی به سینما نمیروند. تجربه تماشای فیلم در سالن بیش از گذشته به یک «رویداد» تبدیل شده است، تجربهای که مخاطب احساس میکند در خانه نمیتواند مشابه آن را داشته باشد.
همهگیری کرونا این روند را سرعت بخشید. در سالهایی که سالنهای سینما تعطیل یا محدود بودند، سرویسهای پخش آنلاین گزینههای بیشتری برای تماشای فیلم در خانه در اختیار مخاطبان قرار دادند و بخشی از عادتهای سینمایی آنها تغییر کرد.
اکنون بسیاری از مخاطبان ترجیح میدهند برای فیلمهای بزرگ، پرهزینه و تماشایی به سینما بروند و برای دیگر آثار منتظر بمانند تا امکان تماشای آنها در خانه فراهم شود.
سینماها نیز در واکنش به این تغییر، سرمایهگذاری بیشتری روی سالنهای بزرگ و فرمتهای ممتاز مانند سینماها با فناوری «IMAX» کردهاند و تلاش میکنند تجربهای ارائه دهند که تلویزیون یا سرویسهای نمایش خانگی نتوانند به آسانی جایگزین آن شوند.
تماشاگر کمتر، درآمد بیشتر
موفقیت سالنهای ممتاز نشان میدهد که صنعت سینما تا حدی توانسته کاهش تعداد مخاطبان را با افزایش درآمد حاصل از هر تماشاگر جبران کند.
بر اساس دادههای جدید، متوسط قیمت بلیت بزرگسالان در آمریکا تا ۳۰ جولای امسال به ۱۳.۴۶ دلار رسیده است و در سینمای «IMAX»، میانگین قیمت بلیت به ۱۸.۲۲ دلار افزایش یافته است.
فیلمهای بزرگ تابستانی نیز به این روند کمک کردهاند. اکران «مرد عنکبوتی: روزی کاملا جدید» و فیلم حماسی «اودیسه» به کارگردانی کریستوفر نولان، فروش قابل توجهی برای سالنهای سینما به همراه داشته است. نمایش «اودیسه» در برخی سالنهای «IMAX» با استقبال بالایی روبهرو شده و بلیت برخی نمایشها به سرعت به فروش رسیده است.
در همین حال، شرکت«ACM»T بزرگترین زنجیره سینمایی جهان، اعلام کرده است که تقاضای بالا برای سالنهای ممتاز به ثبت بالاترین درآمد این شرکت در یک آخر هفته طی ۱۰۶ سال فعالیتش کمک کرده است. بیش از ۱۰.۲ میلیون نفر در سینماهای زنجیرهای «AMC» و «Odeon» در آن آخر هفته فیلم تماشا کردند؛ رقمی که از نظر این شرکت بالاترین میزان در یک آخر هفته طی یک دهه اخیر بوده است.
افزایش قیمتها در شرایط تورمی ممکن است بخشی از مخاطبان را از سینما دور کند، در حالی که سالنها برای جبران کاهش تعداد مخاطبان، به فیلمهای پرفروشتر و نمایشهای گرانتر وابستهتر میشوند.
در همین حال، بخش قابل توجهی از درآمد گیشه آمریکا در اختیار چند استودیوی بزرگ قرار گرفته است. بر اساس تحلیل دادههای شرکت «Rentrak»، پنج شرکت یونیورسال، دیزنی، سونی، برادران وارنر و پارامونت پیکچرز در سال جاری میلادی حدود ۶۸ درصد از درآمد گیشه داخلی آمریکا را در اختیار داشتهاند.
موفقیت فیلمهایی مانند «اودیسه» و «سوپر ماریو گلکسی» نیز به افزایش سهم یونیورسال کمک کرده است؛ سهم این شرکت از بازار داخلی به حدود ۲۴ درصد رسیده است.
بازگشت سینما یا تغییر مدل سینما؟
آنچه آمار سال ۲۰۲۶ نشان میدهد، به معنای بازگشت سینما به شرایط پیش از همهگیری نیست؛ بلکه شاید صنعت سینما در حال پیدا کردن مدل تازهای برای ادامه حیات باشد.
تماشاگران هنوز برای فیلمهای بزرگ حاضرند از خانه خارج شوند، بلیت گرانتر بخرند و برای تجربه سالنهای ممتاز هزینه بیشتری بپردازند. اما تعداد دفعات مراجعه آنها به سینما نسبت به سالهای پیش از کرونا کاهش یافته است.
به همین دلیل، رونق گیشه لزوما به معنای بازگشت عادت قدیمی سینما رفتن نیست. صنعت سینما ممکن است به مدلی وارد شده باشد که در آن تعداد کمتری از مخاطبان، دفعات کمتری به سالن میروند اما برای فیلمها و تجربههای سینمایی خاص، هزینه بیشتری پرداخت میکنند.
بنابراین، پرسش اصلی این است که آیا رشد درآمد بدون بازگشت تعداد مخاطبان میتواند آیندهای پایدار برای سالنهای سینما بسازد یا خیر؟!
دیدگاه