کارآگاه‌ خصوصی در ایران؛ قیمت تحقیقات قبل از ازدواج چند؟

یک کارآگاه خصوصی می‌گوید: بررسی گزینه ازدواج، تحقیق درباره خیانت و پی‌جویی کلاهبرداران بیشترین موارد سفارش شده از سوی مشتریان هستند.

مردانی با بارانی خاکستری و کلاه لبه‌دار، تصوری تلویزیونی از کارآگاه‌های خصوصی در ذهن بسیاری از افراد است؛ غافل از اینکه زنان و مردان با لباس‌های معمولی در این شغل فعال هستند و به شیوه خود اطلاعات لازم را برای مشتریان جمع‌آوری می‌کنند.

 کارآگاه خصوصی در دسته شغل‌های قانونی و حتی غیرقانونی قرار نمی‌گیرد و همین وضعیت خنثی و نامعلوم این شغل موجب شده است تا در گذر سال‌ها، مسئولانی از قوه قضاییه و نیروی انتظامی پیشنهاد‌هایی را برای ایجاد چارچوب قانونی این شغل مطرح کنند؛ پیشنهاد‌هایی که در دوره‌های زمانی مختلف مطرح شدند، اما در حد ایده و طرح باقی ماندند.

به‌عنوان مثال در سال ۹۷ بود که رئیس وقت پلیس آگاهی ناجا از تلاش‌هایی برای استفاده از کارآگاه خصوصی خبر داد و عنوان کرده بود که «به‌دنبال آن هستیم تا برخی از کارآگاهان بازنشسته خود را برای پیگیری بعضی پرونده‌های پلیسی به کارگیریم. در این طرح با استفاده از بعضی کارآگاهان بازنشسته و زبده پلیس آگاهی پرونده‌های معوق قدیمی مورد پیگیری و پی‌جویی قرار خواهد گرفت.» و حتی در سال ۹۸ جلسه‌ای با عنوان «هم‌اندیشی طرح کارآگاه خصوصی» با حضور چهره‌هایی از قوه قضاییه و نیروی انتظامی برگزار شد. در آن جلسه اعلام شد که در یک نظرسنجی از مردم پرسیده شد که «آیا احساس نیاز به کارآگاه خصوصی دارند و آیا چنین نهادی را قبول دارند؟» ۴۶ درصد شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی اعلام نیاز زیاد و ۱۸ درصد اعلام نیاز متوسط به کارآگاهان خصوصی در هنگام مراجعه به مراکز انتظامی و قضایی را ابراز داشتند

آخرین مرجعی که این موضوع را در دستور کار خود قرار داد، معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه است. براساس صحبت‌های رضا مسعودی‌فر، قائم‌مقام معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه، پیش‌نویس طرحی درباره این موضوع تدوین شده و در معاونت حقوقی قوه قضاییه در حال بررسی است: «ما درخصوص راه‌اندازی کارآگاهان خصوصی از مردم هم نظرسنجی گرفتیم و عموما موافق بودند. همچنین بررسی‌هایی در این زمینه، خودمان انجام داده‌ایم. به‌نظر می‌آید این موضوع نیاز کشور ما نیز بوده و به‌صورت غیرقانونی این اتفاق در حال رخ دادن است. هم‌اکنون نیز مواردی با عناوین پی‌جویی، کارآگاه خصوصی و مشاوره‌های پلیسی در فضای مجازی تبلیغ می‌شود و عده‌ای از این موضوع سوءاستفاده می‌کنند و بعضا هم وارد حریم خصوصی افراد می‌شوند؛ لذا ما بر این مبنا گفتیم چنین سازمان و نهادی شاید در کشور ما نیز لازم باشد.»

این مقام قوه قضاییه چندی پیش در گفتگو با خبرگزاری ایلنا توضیح داده بود که با راه‌اندازی کارآگاهان خصوصی می‌توان از تجربه کسانی که در حوزه تحقیق و کشف جرم کار کرده‌اند در دوران بازنشستگی استفاده کرد و همچنین مانع از سوءاستفاده افراد سودجو شد: «همچنین می‌توانیم بعضی از پرونده‌ها را برای حل شدن به آن‌ها ارجاع دهیم که یک کار پیشگیری با راه‌اندازی آن صورت می‌گیرد و می‌توانیم با راه‌اندازی کارآگاهان خصوصی، با ارجاع موضوعات به این افراد از تشکیل پرونده در مراجع قانونی جلوگیری کنیم. پیش‌نویس این طرح نیز تدوین شده و در معاونت حقوقی قوه در حال بررسی و پیگیری است. درصورتی که به این جمع‌بندی برسند، لازم است در این خصوص لایحه‌ای تنظیم و اقدامات لازم انجام شود.»

طرح دوباره موضوع کارآگاه خصوصی موجب شد تا برای بررسی فعالیت کارآگاهان خصوصی در ایران با یکی از افراد فعال در این حوزه گفتگو کنیم. او نزدیک به یک دهه در این شغل فعال است و برای پرهیز از تبلیغ مؤسسه این کارآگاه خصوصی، ترجیح دادیم نامی از او در این گفتگو ذکر نشود.

چند هفته پیش بود که باز هم بحث ایجاد ساختار قانونی برای کارآگاهان خصوصی از سوی یکی از مسئولان قوه قضاییه مورد توجه قرار گرفت. با توجه به اینکه شما به‌عنوان یک کارآگاه خصوصی مشغول فعالیت هستید، فکر می‌کنید این راه‌حل‌های قانونی به سرانجام برسد؟

شغل ما به‌راحتی در چارچوب قانون قرار نخواهد گرفت؛ چون این مسیر پر از موانع مختلف است. بحث اول این است که درصورت قانونی شدن، اول از همه بازنشستگان نیروی انتظامی خواهان حضور در این شغل خواهند شد و چنین اتفاقی این نگرانی - هر چند ضعیف - را ایجاد می‌کند که مبادا این افراد از اعمال نفوذ و کانال‌های اطلاعاتی قبلی خود استفاده کنند. تجربه پیگیری‌های قانونی کارآگاه‌های خصوصی در سال‌های مختلف ثابت کرده است که این موضوع با مخالفت‌های مختلفی همراه است. کار ما در ایران نه قانونی است و نه غیرقانونی؛ چون براساس قانون تا زمانی که جرمی اتفاق نیفتد و شکایتی نشود، تخلفی رخ نمی‌دهد.

مشتری‌های شما بیشتر به چه دلیلی مراجعه می‌کنند؟

خیانت مهم‌ترین دلیلی است که مردم به ما مراجعه می‌کنند و می‌خواهند که موضوع را پیگیری کنیم. دروغ نیست که بگویم ۹۰ درصد پرونده‌های ما را خیانت تشکیل می‌دهد.

روال کار چطور است؟ چطور پرونده را پیگیری می‌کنید؟

به‌طور معمول خانم‌ها بیشتر به این دلیل با ما تماس می‌گیرند و شاید جالب باشد که بگویم وقتی یک خانم به شوهرش شک می‌کند و فکر می‌کند که همسرش خیانت کرده است، ما موضوع را پیگیری می‌کنیم و می‌بینیم که نزدیک به ۹۰ درصد این مشتری‌ها، حدس‌شان درست بوده است. این موضوع در مورد مرد‌ها متفاوت است، تجربه به ما ثابت کرده که وقتی یک مرد به زنش مشکوک می‌شود و به ما مراجعه می‌کند، ۵۰ درصد احتمال دارد که اشتباه کرده باشد.

با توجه به اینکه شما می‌گویید، کار شما بیشتر حول محور پرونده‌های خیانت است، به ما بگویید که این پرونده‌ها را چطور پیگیری می‌کنید و چه مدت برای تعقیب افراد زمان می‌گذارید؟

اینکه چطور کار را پیش می‌بریم، جزو فوت و فن‌های ماست و نمی‌توانم در مورد جزئیاتش صحبت کنم. مهم نتیجه است که همیشه با مستندات به مشتری اعلام می‌کنیم.

جدا از فوت و فن‌هایی که درباره‌اش صحبت نمی‌کنید، شما به‌عنوان کارآگاه خصوصی وقتی یک پرونده خیانت را دست می‌گیرید، چند روز و حتی چند هفته آن فرد را تحت نظر دارید؟

روز‌های خاصی وجود دارد که افراد اگر رابطه دومی داشته باشند، نمی‌توانند از آن فرار کنند؛ روز‌هایی مانند روز تولد، ولنتاین، روز مرد و... جزء روز‌های شلوغ کار ماست؛ چون افراد در این روزها، راه فراری ندارند و باید سر قرار بروند. افرادی که خیانت می‌کنند ردی از خودشان در آن روز به جای می‌گذارند؛ بنابراین کار ما اینطور نیست که بعضی‌ها فکر می‌کنند. ما برای رسیدن به مستندات نیاز نداریم که اول تا آخر هفته افراد را تحت نظر داشته باشیم، بلکه در روز‌های خاص و مناسبت‌ها آن‌ها را تعقیب می‌کنیم. هر پرونده باید در ۳ یا نهایت ۴ روز بسته شود.

شما چطور چند پرونده را همزمان پیش می‌برید؟

من چند نیرو دارم و آن‌ها افراد زرنگی هستند که به‌خوبی می‌توانند مو را از ماست بیرون بکشند. این افراد هیچ‌کدام دوره خاصی ندیده‌اند و فقط دستور‌های مرا اجرا می‌کنند

به‌جز پرونده خیانت، چه موضوعاتی را بررسی می‌کنید؟

مسائل مالی، کلاهبرداری، پیدا کردن افرادی که حکم جلب دارند، فریب اینترنتی و... سایر موضوعاتی است که باعث می‌شود افراد از ما درخواست کمک کنند و ما این افراد را برای شاکی‌هایمان پیدا می‌کنیم.

کلاهبردار‌های اینترنتی را چطور پیدا می‌کنید؟

این دسته از کلاهبردار‌ها اگر حرفه‌ای باشند، ردی از خودشان باقی نمی‌گذارند، اما ما هم با طعمه و تله گذاشتن که مهم‌ترین تخصص یک کارآگاه است، آن‌ها را ردیابی می‌کنیم. در حرفه ما کار نشد، ندارد.

افراد حضوری به شما مراجعه می‌کنند یا تلفنی؟

تمام درخواست به شکل تلفنی انجام می‌شود.

قراردادی هم بسته می‌شود؟

نه! نوع کار من اینطور است که بیعانه نمی‌گیرم و وقتی کارم تمام و پرونده بسته شد، مشتری پول را واریز می‌کند. مردم باید حواس‌شان باشد که خیلی از این کارآگاه خصوصی‌ها حقه‌باز هستند و هر وقت از مردم قبل از تمام شدن کار پول خواستند، باید بدانند که این کارآگاه خصوصی کلاهبردار است.

چه افرادی بیشتر به سمت این شغل می‌آیند؟

هر فردی که زرنگ و تیزبین باشد، می‌تواند وارد این کار شود.

شما چطور وارد این کار شدید؟

من برای ۲ خیریه کار می‌کردم. افراد زیادی برای دریافت کمک به این مؤسسه‌های خیریه مراجعه می‌کردند و فهمیدن راست و دروغ درخواست‌ها برای مسئولان خیریه کار سختی بود؛ به همین‌خاطر به واسطه یکی از آشنا‌ها از من کمک خواستند. قبل از کار با این مؤسسه‌های خیریه هم بیشتر فامیل وقتی می‌خواستند برای خواستگاری تحقیق کنند، از من کمک می‌گرفتند؛ خلاصه این ویژگی به من سنجاق شده بود و باعث شد که به ذهنم برسد تا وارد این وادی شوم.

چند سال هست که به‌عنوان کارآگاه خصوصی فعالیت می‌کنید؟

نزدیک به یک دهه است. ما در کار باید جنگجو باشیم؛ چون بار‌ها اتفاق افتاده است که خطر از بیخ گوش من رد شده است.

تا به حال دچار دردسر شده‌اید؟

بله! مثلا یک نفر جرمی انجام داد و متواری بود، ما او را پیدا کردیم، اما باز هم توانست فرار کند. این آدم رد ما را زد و به‌عنوان مشتری با من قرار گذاشت تا انتقام بگیرد. بار‌ها من در این موقعیت گیر افتاده‌ام، اما خب من هم اهل ورزش رزمی هستم و تا به حال توانسته‌ام از خودم دفاع کنم و امیدوارم از این به بعد هم همین باشد.

شما وقتی یک متهم متواری را پیدا می‌کنید، آن را تحویل شاکی می‌دهید و بعد شاکی او را به پلیس معرفی می‌کند؟

بستگی به درخواست مشتری دارد. مورد داشته‌ایم که شاکی، حکم جلب را به‌نحوی تنظیم کرده است که ما بتوانیم به‌دنبال متهم برویم و مواردی هم بوده است که ما متهم را پیدا کرده‌ایم و خود شاکی‌ها پلیس را در جریان گذاشته‌اند.

تحقیقات قبل از ازدواج هم یکی از موضوعات پرمراجعه است؟

بله، خیلی از افراد به ما مراجعه می‌کنند و اتفاقا برای این بحث یک خانم نیروی اصلی ماست که کار‌ها را خیلی خوب انجام می‌دهد.

نرخ کار‌هایی که انجام می‌دهید، چقدر است؟

متفاوت است مثلا تحقیق قبل ازدواج میانگین ۳ تا ۱۵ میلیون تومان است. بحث خیانت هم بستگی به میزان فعالیت ما و زمان بالا و پایین دارد و از یک‌ونیم میلیون تومان شروع می‌شود و حتی یک پرونده هم بود که به‌دلیل زمانبر بودن و جزئیاتی که مشتری از ما خواسته بود تا ۷۰ میلیون تومان آب خورد.

طولانی‌ترین پرونده‌ای که داشتید، مربوط به چه موضوعی بود؟

پرونده قتل یکی از عشایر، سخت‌ترین و طولانی‌ترین درخواستی بود که آن را به سرانجام رساندیم.

در سال‌های اخیر که بحث‌های اقتصادی مهم شده است، پرونده‌های خیانت پر مشتری بودند یا پای پرونده‌های مالی هم به میان آمده است؟

واقعیت این است که موضوع خیانت همیشه از طرف مشتری‌های ما مورد توجه بوده و هست، اما در سال‌های اخیر مشتری‌های ما به بحث‌های مالی توجه بیشتری داشته‌اند و درخواست برای پیدا کردن دزد‌های دنیای واقعی و مجازی، کلاهبردار‌ها و... زیاد شده است.

منبع: همشهری
کد مطلب: ۳۵۷۷۹۰
لینک کوتاه کپی شد

دیدگاه

تازه ها

یادداشت