لنگرود؛ در آستانه تبدیل شدن به قطب گردشگری دریایی شمال ایران

در شرایطی که «اقتصاد دریامحور» به‌عنوان یکی از راهبردهای کلان توسعه کشور مورد تاکید قرار گرفته، سواحل شمالی همچنان با وجود ظرفیت‌های گسترده، کمتر از توان واقعی خود در خدمت تولید ثروت و رونق گردشگری قرار گرفته‌اند؛ موضوعی که بارها از سوی استاندار گیلان با تعبیر «ما هنوز پشت به دریا زندگی می‌کنیم» مورد انتقاد قرار گرفته است.

 

شهرستان لنگرود با برخورداری از ۱۷ کیلومتر نوار ساحلی، تنوع اقلیمی و قرار گرفتن تمامی سواحل در محدوده مدیریت شهری، از جمله مناطقی است که می‌تواند این نگاه سنتی را تغییر داده و در مسیر بهره‌برداری هدفمند از دریا پیشگام باشد.

 

همزمان با تقویت زیرساخت‌های حمل‌ونقلی، افزایش امنیت و ساماندهی سواحل و شکل‌گیری نگاه تازه به پیوند گردشگری، شیلات و حمل‌ونقل دریایی، نشانه‌های روشنی از شکل‌گیری یک کریدور جدید گردشگری در امتداد خزر دیده می‌شود؛ کریدوری که با اتصال بنادر شمالی و جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی، می‌تواند لنگرود را از «زندگی پشت به دریا» به نقطه‌ای راهبردی در اقتصاد دریامحور کشور برساند و به یکی از کانون‌های موثر اقتصاد دریامحور در استان گیلان و شمال کشور تبدیل شود.

 

یوسف گلشن، فرماندار شهرستان لنگرود در تشریح ظرفیت‌های گردشگری دریایی شهرستان، اظهار کرد: شهرستان لنگرود با مساحت ۴۳۸ کیلومتر مربع، معادل حدود سه درصد مساحت استان گیلان است. این شهرستان از شرق به رودسر، از غرب به لاهیجان و از جنوب به املش و سیاهکل متصل بوده و از نظر اقلیمی دارای تنوع جلگه‌ای، کوهپایه‌ای و کوهستانی است. بخشی از ظرفیت‌های مهم شهرستان لنگرود به سواحل آن در محدوده شهر چاف و چمخاله بازمی‌گردد که طول نوار ساحلی آن حدود ۱۷ کیلومتر است.

 

وی افزود: نکته مهم در حوزه سرمایه‌گذاری گردشگری دریایی در لنگرود این است که کل این نوار ساحلی در محدوده شهری قرار دارد و مدیریت آن بر عهده شهرداری است. این مدیریت یکپارچه، در صورت عملکرد صحیح، می‌تواند نقش بسیار موثری در جذب سرمایه‌گذاران ایفا کند. در سواحل شهرستان لنگرود چندین حوزه قابل بهره‌برداری از جمله استفاده از شناگاه‌ها و محیط ساحلی برای پیاده‌روی، ورزش و تفریحات سالم وجود دارد.

 

فرماندار شهرستان لنگرود با بیان اینکه سالانه میلیون‌ها نفر برای استفاده از سواحل به شهرستان لنگرود سفر می‌کنند، گفت: در سواحل این شهرستان هتل‌های باکیفیتی فعال هستند که از نظر سطح خدمات، جزو هتل‌های خوب کشور محسوب می‌شوند. در گذشته یک طرح سالم‌سازی دریا در سواحل لنگرود اجرا می‌شد و خوشبختانه طی چهار ماه اخیر، طرح سالم‌سازی جدیدی نیز در چاف به آن افزوده شده، در حال حاضر دو طرح سالم‌سازی دریا در سواحل شهرستان فعال است.

 

گلشن با اشاره به اینکه یکی از موضوعات موثر در جذب سرمایه‌گذار در حوزه ساحلی، تسهیلگری و حمایت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری در زمینه استفاده از سازه‌های سبک و موقت در سواحل است، ادامه داد: انتظار می‌رود منابع طبیعی مطابق دستور استاندار در ستاد ساماندهی سواحل، با نگاه جدید و حمایتی و در چارچوب قوانین، همکاری لازم را داشته باشد، بخش خصوصی برای اجرای طرح‌های ساحلی جدید اعلام آمادگی کرده است.

 

وی بیان کرد: برخی هتل‌های ساحلی پیشنهاد داده‌اند ساحل مجاور خود، یعنی محدوده روبه‌روی هتل‌ها، به صورت طرح سالم‌سازی دریا و به شکل باز و در اختیار عموم مردم و مسافران ساماندهی شود. در صورت داشتن متولی مشخص برای این سواحل، هم حفظ محیط زیست ساحلی نیز بهتر انجام خواهد شد و مشکلاتی مانند پسماند که یکی از چالش‌های گردشگری ساحلی است، کاهش می‌یابد و هم جاذبه‌های بصری را افزایش می‌دهد. در حال حاضر مردم لنگرود با کمک سازمان‌های مردم نهاد هفتگی اقدام به پاکسازی سواحل می‌کنند.

فرماندار شهرستان لنگرود با اشاره به اینکه سواحل چاف و چمخاله نسبت به دیگر سواحل، از جذابیت‌های بصری بسیاری برخوردار هستند، اظهار کرد: در حال حاضر دو طرح سالم‌سازی دریا در شهرستان لنگرود فعال است که طرح دوم حتی در جریان جنگ ۱۲ روزه نیز متوقف نشد و هم‌زمان با آن شرایط اجرا شد و در تابستان امسال به بهره‌برداری کامل رسید.

 

گلشن تصریح کرد: ظرفیت مهم دیگر شهرستان، بندر تفریحی، گردشگری و مسافری دریایی چمخاله است که تنها بندر اختصاصی از این نوع در شمال کشور محسوب می‌شود. این بندر در زمینی به مساحت ۲۶ هکتار طراحی شده که ۲۱ هکتار آن در بخش خشکی و پنج هکتار در پهنه آبی و حوضچه آرامش قرار دارد. فاز نخست این بندر توسط دولت به اتمام رسیده و فاز دوم که مربوط به آماده‌سازی و محوطه سازی است، در حال انجام بوده و آماده واگذاری به بخش خصوصی است.

 

وی اضافه کرد: تاکنون سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی از این بندر بازدید کرده‌اند و سه گروه سرمایه‌گذاری به‌صورت جدی‌تر در حال مذاکره با سازمان بنادر و دریانوردی هستند. این سرمایه‌گذاری‌ها طبق قانون از طریق فراخوان عمومی و مناقصه انجام می‌شود و یکی از این گروه‌ها دارای شریک خارجی است.

 

فرماندار شهرستان لنگرود خاطرنشان کرد: در مجموعه بندر تفریحی، گردشگری و مسافری چمخاله بخش‌های متنوعی طراحی شده است که می‌تواند به‌عنوان مرکز ورزش‌های آبی شامل قایق‌سواری، شنا و تفریحات دریایی فعالیت کند. همچنین امکان احداث هتل ساحلی، رستوران‌ها، باشگاه‌های دریایی و محلی برای پهلوگیری کشتی‌های تفریحی، کشتی‌هتل‌ها و کشتی‌های کروز در حوضچه آرامش بندر وجود دارد. سازمان بنادر و دریانوردی نیز تسهیلات بلندمدتی برای اجرای این پروژه‌ها و خرید کشتی‌های تفریحی در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌دهد.

 

گلشن بیان کرد: در حوزه شیلات، شهرستان لنگرود دارای سه پره صیادی بزرگ و دو بازار عمده فروش ماهی در چاف و چمخاله است. این شهرستان آمادگی دارد از ظرفیت سواحل برای اجرای طرح‌های پرورش ماهی در قفس و مزرعه پرورش ماهیان خاویاری استفاده کند. در این زمینه بازدیدهایی توسط شیلات استان انجام شده و مذاکرات در حال انجام است. همچنین یک مرکز تحقیقاتی علوم و فنون دریایی در چمخاله مستقر است که می‌تواند به افزایش و ارتقاء دانش فنی تولیدکنندگان و بهره‌برداران حوزه شیلات کمک کند.

 

وی درباره دیگر ظرفیت‌های شهرستان لنگرود گفت: مسافران ورودی به شهرستان لنگرود علاوه بر سواحل، می‌توانند از جاذبه‌هایی مانند تالاب کیاکلایه، پل خشتی لنگرود، پل خشتی نالکیاشر، بازار سنتی ماهی‌فروشان و کوزه‌فروشان، جنگل‌های زیبای اطاقور و بلوردکان و خرما، بازارچه محلی ملاط، تالاب و بام نگین سبز کومله، بقاع متبرکه و آثار تاریخی بازدید کنند. صنایع دستی شهرستان، به‌ویژه لباس‌های محلی زنان شرق گیلان از جمله لباس قاسم‌آبادی و چادرشب، به کشور فرانسه صادر شده و تولیدکنندگان آن در خود شهرستان لنگرود فعالیت دارند.

 

فرماندار لنگرود اظهار کرد: پس از ۱۱ سال، امسال در ساحل چمخاله غریق نجات فعال شد و با به‌کارگیری ۱۰۵ ناجی غریق و همکاری نیروهای هلال احمر و نیروی انتظامی، با وجود افزایش تعداد مسافران، حتی یک مورد غرق‌شدگی در سواحل شهرستان لنگرود ثبت نشد که این موضوع آرامش خاطر مهمی برای گردشگران ایجاد کرده است.

 

گلشن در حوزه زیرساخت‌ها گفت: کنارگذر چمخاله به رودسر با اعتباری حدود ۲۰۰ میلیارد تومان در حال اجراست و پیش‌بینی می‌شود تا سال آینده به بهره‌برداری برسد. همچنین احداث پل دوم چمخاله در کنار پل فعلی در دستور کار قرار گرفته و توسعه چهاربانده مسیر چاف به سمت کیاشهر نیز با مشارکت شهرداری و اداره راه و شهرسازی در حال انجام است که موجب کاهش تصادفات و تسهیل تردد مسافران خواهد شد.

 

وی ادامه داد: ضعف شبکه برق چاف و چمخاله از دیگر چالش‌هاست که برای رفع آن، دو فیدر جدید برق از پست سیاهکل به سمت چمخاله تا خرداد سال آینده اجرا خواهد شد. در حوزه آب شرب نیز با توجه به افزایش مصرف در ایام حضور مسافران، اقدامات لازم برای تقویت زیرساخت‌ها در حال انجام است.

 

فرماندار لنگرود با اشاره به اینکه شهرستان لنگرود دارای سه بخش مرکزی، کومله و اطاقور بوده و جمعیتی حدود ۱۴۰ هزار نفر دارد، در پایان با تاکید بر توسعه متوازن گردشگری دریایی و غیر دریایی، ابراز امیدواری کرد که با تکمیل زیرساخت‌ها و حمایت از سرمایه‌گذاری، سواحل و ظرفیت‌های متنوع شهرستان بیش از پیش در خدمت مردم و گردشگران قرار گیرد.

 

مهرداد لاهوتی، نماینده مردم لنگرود در مجلس شورای اسلامی با اشاره به تاکیدات مقام معظم رهبری بر اقتصاد دریامحور، اظهار کرد: اگر بخواهیم بسته اقتصاد دریامحور را به‌صورت جامع تعریف کنیم، این موضوع سه محور اصلی دارد. نخست، حوزه شیلات است؛ به‌گونه‌ای که باید هم تولید در دریای خزر را حفظ کنیم و هم برداشت‌ها به‌صورت مدیریت‌شده انجام شود تا نه تولید رها شود و نه برداشت بیش از نیاز صورت گیرد. خوشبختانه در این زمینه اقداماتی در حال انجام است.

وی محور دوم را بهره‌برداری از منابع نفت و گاز دریای خزر دانست و افزود: سال‌ها این منابع بلاتکلیف بود، اما خوشبختانه تکلیف آن مشخص شده و بین منطقه چاف و چمخاله مراحل پایانی اکتشاف در حال انجام است. بر اساس برآوردها، حدود ۳۴ میلیارد بشکه نفت و حدود ۳۴۰ تریلیون مترمکعب ذخایر گازی در خزر وجود دارد. در حال حاضر گاز شمال کشور از جنوب تامین می‌شود که این موضوع می‌تواند با بهره‌برداری از منابع خزر متحول شود؛ به‌گونه‌ای که حداقل استان‌های شمالی دیگر وابسته به انتقال گاز از جنوب نباشند. هم‌اکنون سالانه با قیمت‌های امروز حدود ۵۰۰ میلیون دلار هزینه انتقال گاز از جنوب پرداخت می‌شود.

 

لاهوتی گردشگری را سومین محور اقتصاد دریامحور دانست و تصریح کرد: بر اساس قانون برنامه، کشور باید پذیرای ۱۵ میلیون گردشگر خارجی باشد و برای تحقق این هدف، زیرساخت‌ها باید فراهم شود. یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌ها، افزایش ظرفیت اقامتی است؛ به‌طوری که تعداد هتل‌های کشور که اکنون حدود ۱۴۰۰ واحد است، باید به ۱۹۰۰ واحد برسد، یعنی حدود ۵۰۰ هتل باید در کشور احداث شود، سهم ما از این تعداد باید مشخص باشد. در شهرستان لنگرود، به‌ویژه در ساحل چمخاله، استقبال خوبی برای سرمایه‌گذاری در این حوزه انجام شده که باید پیگیری شود.

 

وی با اشاره به پروژه‌ در حال احداث بندر گردشگری در لنگرود گفت: این پروژه اولین بندر گردشگری در شهرهای شمالی است، به قیمت امروز تاکنون حدود ۲۰۰۰ میلیارد تومان هزینه شده و با شدت و جدیت هم در حال کار هستیم، امیدواریم فاز نخست این پروژه تا پایان سال آماده شود تا در ایام نوروز به بهره‌برداری برسد و پذیرای مسافران نوروزی باشد. در فازهای بعدی نیز ساخت هتل و فضاهای گردشگری پیش‌بینی شده که می‌تواند تحولی جدی ایجاد کند.

 

نماینده لنگرود افزود: احداث مارینا در این منطقه و ایجاد ارتباط دریایی میان انزلی، لنگرود و حتی نوشهر، می‌تواند نقش مهمی در توسعه گردشگری استان‌های شمالی ایفا کند و این مناطق را به حلقه اصلی توسعه گردشگری کشور متصل سازد.

 

لاهوتی درباره ظرفیت استفاده از کشتی‌های کروز در دریای خزر، گفت: با توجه به موقعیت جغرافیایی استان‌های شمالی و وجود بنادر مناسب، امکان راه‌اندازی خطوط کروز میان بنادر داخلی و حتی کشورهای حاشیه خزر وجود دارد که می‌تواند نقش موثری در جذب گردشگران داخلی و خارجی ایفا کند.

 

نماینده مردم لنگرود در مجلس شورای اسلامی درباره چالش‌های توسعه گردشگری دریایی تصریح کرد: اصلی‌ترین مشکلات، مربوط به حریم دریا و مسائل مشابه است. شهرستان لنگرود حدود ۱۷ کیلومتر ساحل دارد که در صورت برنامه‌ریزی صحیح می‌تواند ارزآفرینی بالایی برای کشور داشته باشد. منابع و سرمایه‌گذار وجود دارد و بخش خصوصی هم آمادگی سرمایه‌گذاری دارد، اما این موانع باید برطرف شود.

 

وی در پایان ابراز امیدواری کرد با حمایت استاندار، همراهی فرماندار و همکاری دستگاه‌های مرتبط، اقدامات شایسته‌ای در حوزه گردشگری دریایی و اقتصاد دریامحور در شهرستان لنگرود و استان گیلان به نتیجه برسد.