بیش از ۲۲ هزار اثر تاریخی در اصفهان ارزش ثبت ملی و جهانی دارد

امیر کرم زاده عصر شنبه در نشست خبری که به مناسبت ۲۹ فروردین برابر با ۱۸ آوریل روز جهانی بناها و محوطه‌های تاریخی برگزار شد افزود: بسیاری از این آثار باید در فهرست ملی ثبت شوند و تعدادی نیز ارزش ثبت جهانی دارند و همه این پرونده‌ها در حال پیگیری است و روند آماده‌سازی مدارک ادامه دارد.

وی از پیگیری ثبت جهانی روستای گردشگری «مصر»، آغاز احیای بناهای تاریخی تغییر کاربری‌ یافته و برگزاری نخستین جلسه ویژه گردشگری و صنایع‌دستی کشور در اصفهان خبر داد و گفت: طبق شاخص‌هایی که در قانون برنامه هفتم توسعه بر عهده ما گذاشته شده در زمینه ثبت بناهای تاریخی پیشرفت قابل توجهی داشته‌ایم و تعداد قابل ملاحظه‌ای از بناهای میراثی که برای مرمت نیازمند تغییر کاربری بودند، توسط بخش خصوصی و شهرداری‌ها احیا شده‌اند و اداره‌کل میراث فرهنگی اصفهان نیز در این مسیر نقش حمایتی جدی داشته است.

کرم زاده آسیاب قدیمی در نجف‌آباد یا بناهای سنتی مربوط به روغن‌گیری را نمونه این بناها دانست که قابلیت ثبت جهانی دارند.

وی یکی از مهم‌ترین برنامه‌های اداره کل متبوع خود را ثبت جهانی روستای گردشگری مصر اعلام کرد و توضیح داد: روستای مصر یکی از شاخص‌ترین روستاهای گردشگری استان است و پرونده آن در فهرست جهانی روستاهای گردشگری قرار گرفته و با اعتبارات بسیار خوبی که توسط استاندار، دهیاری، فرمانداری و منابع محلی تأمین شده در حال تکمیل نهایی پرونده جهانی آن هستیم.

مدیرکل میراث فرهنگی با اشاره به آسیب‌هایی که در ماه‌های اخیر به حوزه گردشگری وارد شد، گفت: با وجود مشکلات ناشی از شرایط جنگی و کاهش سفرها، جلسه‌ای اختصاصی و ویژه با استاندار برای حل مشکلات گردشگری و صنایع‌دستی تشکیل و موانع بررسی و برای اصلاح آنها تصمیم‌گیری شد.

کرم زاده افزود: میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مکمل یکدیگرند و اگر گردشگر وارد شود، بنای تاریخی مرمت و حفاظت می‌شود و صنایع‌دستی رونق می‌گیرد و این سه بخش در یک زنجیره تولید و خدمات قرار دارند و با هم معنا پیدا می‌کنند.

وی با اشاره به این که قرار بود اجلاس سازمان جهانی یونسکو در حوزه شرق خاورمیانه نیز در اصفهان برگزار شود گفت: با اینکه پیشنهاد این رویداد از سوی وزارت امور خارجه و وزارت میراث فرهنگی ارسال شده بود اما به دلایل شرایط جنگ و بحرانی که بر ما تحمیل شد، این برنامه به تعویق افتاد.

وی ادامه داد: تمام تمهیدات این برنامه انجام شده اسا و این اجلاس در شش‌ماهه دوم سال ۱۴۰۵ برگزار خواهد شد و اصفهان اکنون در آمادگی کامل برای میزبانی این رویداد بین‌المللی قرار دارد.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان با اشاره به نقش محوری اصفهان در رویدادهای جهانی افزود: این رویداد فرصتی ارزشمند برای نمایش توان میراث فرهنگی و ظرفیت‌های بی‌نظیر تاریخی استان است و از منظر هماهنگی‌های فنی، آماده‌سازی پرونده‌ها، بررسی نیازهای لجستیکی و تمهیدات شهری، هیچ بخش معطل نمانده و تمامی مراحل با همکاری دستگاه‌های مسئول انجام شده است.

وی با بیان اینکه اصفهان همواره در خط مقدم دیپلماسی فرهنگی و میزبانی رویدادهای جهانی قرار داشته است، تأکید کرد: این اجلاس می‌تواند نقطه عطفی در معرفی میراث، صنایع‌دستی و ظرفیت‌های گردشگری استان باشد و تمام توان مجموعه را برای برگزاری موفق آن به کار گرفته ایم.

 در حملات و بمباران روز ۱۷ اسفند به خیابان پاسداران در نزدیکی میدان نقش جهان، کاشی‌های ایوان‌های شمالی و غربی مسجد جامع عباسی در برخی نقاط دچار ریزش شد.

مسجد جامع عباسی در مجموعه ثبت جهانی میدان نقش‌جهان قرار دارد که از موج انفجارها و حملات دشمن دچار آسیب شده است.

با این وصف در حالی که بناهای مجموعه ثبت جهانی میدان نقش جهان از آسیب‌های حملات ۱۷ اسفند مصون نماند، مجددا بمباران استانداری اصفهان در عرصه دولت خانه صفوی ( بخشی از محور تاریخی فرهنگی اصفهان که در فهرست آثار ملی قرار دارد) حریم درجه ۲ میدان نقش‌جهان و همچنین حریم درجه یک کاخ چهل‌ستون، آسیب‌های گسترده‌ای را به این یادمان‌های تاریخی شهر موزه اصفهان وارد کرد.

«کاخ موزه چهلستون»، «تالار اشراف»، «تالار تیموری»، «عمارت جبه خانه» (موزه هنرهای تزیینی اصفهان)، «عمارت رکیب خانه» (موزه هنرهای معاصر اصفهان) و همچنین «کاخ عالی قاپو» از جمله آثار شاخص دولتخانه صفوی هستند که در جریان حملات و موج انفجارهای حمله به استانداری اصفهان، دچار آسیب‌های زیادی شدند.

به واقع این حملات در حریم مهمترین اثر میراث جهانی اصفهان یعنی «میدان نقش جهان» و همچنین حریم درجه یک کاخ موزه ثبت جهانی چهل‌ستون رخ داد؛ جایی که مطابق هشدارهای یونسکو باید از حملات مصون می‌ماند.

به گفته مقامات اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان ۲۸ بنای تاریخی این خطه در بمباران و حملات ائتلاف آمریکایی- صهیونیستی دچار آسیب‌ شدند.

مجموعه جهانی کاخ‌موزه چهلستون، مجموعه جهانی نقش‌جهان، مسجد جامع عباسی و کاخ عالی‌قاپو،تالار اشرف، عمارت رکیب‌خانه، عمارت جبه‌خانه،عمارت توحیدخانه،عمارت پیشه و هنر(اداره کل میراث فرهنگی استان)، خانه امین‌التجار، کاخ هشت‌بهشت، خانه جبارزاده، خانه مشکی، خانه صیفور قاسمی، حمام جارچی باشی، تکیه میرزا رفیعا نایینی، بقعه بابا رکن‌الدین، تکیه مادر شاهزاده و تکیه کازرونی در تخت فولاد، مدرسه تاریخی سعدی، کاخ سردار اعظم(ساختمان وزارت خارجه) آثار تاریخی آسیب دیده بر اثر موج انفجارهای بمباران‌های اخیر شهر اصفهان در جریان حملات ائتلاف آمریکایی صهیونیستی بوده‌اند.

همچنین خانه تاریخی کریمی در شهرضا ( اداره میراث‌فرهنگی شهرستان)، کاروانسرا و بازار تاریخی شهر کوهپایه، مسجد جامع خوانسار، خانه تاریخی ابهری خوانسار، مسجد رئیسان خوانسار، مدرسه مریم بیگم خوانسار و همچنین کارخانه تاریخی ریسندگی نوین شهرضا از جمله دیگر بناهای آسیب‌دیده بر اثر موج انفجار بمباران‌ها در سایر شهرستان‌های استان اصفهان اعلام شده‌اند.