ناصر ایزدی، رهبر ارکستر مهر: قدر محمدرضا لطفی را ندانستیم

نام «مهر» با هدف و نگرش تزریق و پرورش مهر و دوستی، از سوی ناصر ایزدی برای ارکسترش انتخاب شده است. او این مجموعه را ابتدا کوچک و کم‌تعداد تاسیس کرده و در قالب یک آنسامبل ایرانی آثار را به‌اجرا درمی‌آورد تا این‌که برحسب ضرورت و نیاز روز موسیقی و اجتماع موسیقی‌دوست، این مجموعه را گسترده‌تر و تغییراتی اساسی در آن ایجاد کرد. جناب ایزدی البته در موسسه راد‌نواندیش، مدیریت بخش موسیقی را نیز برعهده دارد و بسیاری سمت‌ها و فعالیت‌های دیگری که بسیاری از آن‌ها آگاهند و تلاش‌های صادقانه‌اش را تایید می‌کنند. با نگاه به ارکستر مهر و موضوعات دیگر موسیقی با ناصر ایزدی به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

به‌خاطر دارم از همان ابتدای فعالیت در حوزه موسیقی، بر این بودم تا ارکستری تشکیل دهم که بر عشق و دوستی پایه‌گذاری شده و آثاری که اجرا می‌کند هم در همین مسیر باشد؛ به‌همین دلیل این ارکستر را در سال ۷۳ پایه‌گذاری و تاسیس کردم و نام «مهر» را برای آن برگزیدم. در ابتدا ما یک گروه جمع‌وجور و کوچک‌تر بودیم که آنسامبل ایرانی داشت و تنها سازهای ایرانی در آن به اجرا می‌پرداختند، اما پس از چند سال که از عمر گروه گذشت و باتوجه به آهنگ‌هایی که می‌ساختم به این نتیجه رسیدم که نیاز به سازهایی جدید دارم که صدادهی متفاوت و گسترده‌تری داشته باشند و البته می‌خواستم این صدادهی بر مبنای آثار ارکسترال ایرانی باشد؛ به‌همین دلیل ترجیح دادم بعضی از سازهای کلاسیک را هم وارد ارکستر کنم که درنهایت به‌شکل گروهی با ترکیبی از سازهای ایرانی و کلاسیک یا همان ارکستر ملی درآمد که اکنون با این ارکستر کارهایمان را اجرا می‌کنیم.

لطفا در مورد اعضای ارکستر مهر توضیح دهید.

تقریبا اکثر اعضای ارکستر ملی مهر افرادی هستند که سالیان سال است با من کار می‌کنند، بسیاری از آن‌ها از دوران کودکی و نوجوانی در کنار من بوده‌اند و اکنون خوشبختانه در موسیقی سرشناس هستند. کسانی که کنسرت‌های ما را مشاهده کرده‌اند همگی به توانایی‌های این افراد معترفند و من به همکاری با این دوستان افتخار می‌کنم. ارکستر ما ارکستری است که بر مبنای مهر و دوستی شکل گرفته و این عزیزان هم با عشق در این ارکستر، که به خودشان تعلق دارد فعالیت می‌کنند، کنسرت می‌دهند، سی‌دی ضبط می‌کنند و ... چون می‌دانند این‌جا محیطی است که با عشق شکل گرفته و در نتیجه با میل قلبی در ارکستر حضور پیدا کرده و با همدیگر کار می‌کنیم. نفرات جدید هم که به ارکستر ملحق می‌شوند خوشبختانه اکثرا بعد از اولین اجرا به‌همین شکل کارشان را ادامه می‌دهند. اعضای ارکستر مهر خوشبختانه همه نیروهای جوانی هستند که بسیار تلاش می‌کنند و آینده بسیار درخشانی دارند و مطمئنا اگر بتوانیم فعالیت ارکستر را ادامه دهیم، حتما بهترین خواهند شد.

شما با استاد لطفی و «آوای شیدا» نیز همکاری‌هایی داشته‌اید، اگر ممکن است کمی در این خصوص توضیح دهید.

پیش از بازگشت استاد لطفی به ایران چندین سال شاگرد او بودم و هربار هم که به ایران تشریف می‌آوردند خدمتشان کلاس‌ها را ادامه می‌دادم. در زمینه نشر کتاب شیدا هم که توسط دوست عزیزم آقای مسعود کازری و کتاب خورشید صورت می‌گرفت، از چاپ دوم اولین شماره این کتاب تا شماره هفتم آن، مسئولیت بازنگری مقالات موسیقایی که ایشان از خارج از کشور ارسال می‌کردند برعهده من بود. اما در مورد این‌که چگونه کار در آوای شیدا را شروع کردم باید بگویم، در یکی از سفرهایی که استاد لطفی به ایران داشتند، در یک مهمانی ایشان را دیدم و به من گفتند فردا صبح جهت کاری به آوای شیدا بروم. روز بعد که نزدشان رفتم گفتند باتوجه به این‌که من در ایران اقامت ندارم می‌خواهم مدیریت موسسه آوای شیدا را به تو بسپارم و امیدوارم باتوجه به شناختی که از شما دارم و می‌دانم عاشقانه موسیقی ایرانی را دوست دارید، امیدوارم این‌جا را به حالت یک موسسه معتبر در حد آثاری که تولید می‌شود دربیاورید. من هم چون واقعا به ایشان علاقه داشتم بسیار خوشحال شدم و پذیرفتم و از آن زمان تا روزی هم که در آوای شیدا بودم سعی کردم همه کارها را به بهترین نحو انجام دهم و اصلا فکر نمی‌کردم که لطفی خوشش می‌آید یا خیر. همیشه به من می‌گفتند و در نوشته‌هایی هم که به من داده‌اند نیز هست، که تو عاشقانه موسیقی ایرانی را دوست داری و به‌همین دلیل در مواردی که فکر من با نظر وی یکی نبود آن‌را می‌پذیرفتند و کاری را که من می‌خواستم انجام می‌دادیم. یکی از بزرگی‌های جناب لطفی این بود که وقتی به کسی اعتماد می‌کرد نیمه‌راه از فکرشان برنمی‌گشت، همیشه بر این باورم که او یک‌دنیا بزرگی بود.

چه خروجی‌ها و نتایجی از تلاش‌های آقای ایزدی در آوای شیدا صورت گرفت؟

من در آوای شیدا ماندم و آن‌جا را سروسامان دادم، فکر کنم در طول یک‌سال‌و‌نیم، ۹ اثر از وی منتشر کردیم. تمامی آثار گذشته او را از روی ریل‌های قدیمی با کمک آقای انزابی‌پور پالایش کردیم. به‌یاد دارم که از اثر «سپیده» (ایران‌ ای سرای امید) ریل درستی نداشتیم که آن را از جناب هوشنگ‌ ابتهاج(سایه) عزیز گرفتم، یا بعضی از آثار که به‌صورت کاست اوایل انقلاب منتشر شده بود مثل «به‌یاد عارف»، که تمپوی آن بسیار پایین بود و به‌عنوان مثال صدای خواننده اثر (استاد محمدرضا شجریان) اصلا کیفیت مناسبی نداشت. بنده با کمک دوستان مجددا آن را به‌سرعت اصلیش برگرداندیم. بسیار سعی کردیم - در مدتی که من آن‌جا بودم- آثار استاد را به آن شکلی که در شأن موسیقی ایران و اوست دوباره بازتولید کنیم و البته در این‌جا باید از طراحی‌های زیبای آقای فرامرز عرب‌نیا برای این آثار نیز یاد کنم که کاملا با کیفیت آثار هم‌خوانی داشت. پس از بازگشت استاد لطفی من فکر کردم حال که استاد برگشته‌اند بهتراست من هم به کار اصلی‌ام که همان آهنگسازی و ساز‌ زدن و کارهای ارکستری بود برگردم. درواقع پس از بازگشت وی دیگر شرایط به‌گونه‌ای بود که سخت می‌شد در آن‌جا ماند و فکر می‌کردم دیگر نیازی نبود که من هم آن‌جا باشم. شاید وجود من زمانی لازم بود که کسی نبود به اوضاع سر‌وسامان دهد و با حضور او کارها طبق نظر خودش به‌خوبی پیش می‌رفت.