مشقات پشت پرده آهنگسازی در سینما و تئاتر/ از تصرف موسیقی فیلم توسط گروه خاص تا ذبح استعدادها به دلیل کمبود بودجه
بررسیها نشان میدهد استفاده از موسیقیهای آماده و یا افکتها در سینما و تئاتر رو به افزایش است. موضوعی که در حال تنزل دادن آثار تولیدی است.
از زمانی که موسیقیهای خاص فیلمها را در ذهن ما تداعی میکرد مدت زمان زیادی نگذشته. اما اینکه با رشد فیلمسازی و اجراهای نمایش ما دیگر آهنگی خاطره ساز و ماندگار نمیشنویم گویای یک واقعیت تلخ است. به حاشیه راندن موسیقی برای صرفه جویی در هزینهها.
به همین منظور با دو تن از فعالان موسیقی به صحبت نشستیم تا مشکلات این حوزه را در اختیار مخاطبان قرار دهیم.
فعال موسیقی در خصوص آهنگسازی در سینما گفت: تهیه کننده اگر بخواهد برای پروژه سینمایی هزینه کند و بخواهد کار شاخص تولید کند، سراغ خواننده و آهنگساز بهتری میرود. دستمزدها هم برای خواننده صرف میکند و اصولاً تهیه کننده موسیقی هم بر روی صدای خواننده سرمایه گذاری میکند.
یک سری افراد برای پروژههای سینمایی ثابت هستند
امیر محنتی در گفتگو با خبر فوری با بیان اینکه مهمترین مشکلات آهنگسازی حوزه تئاتر و سینما زیاد است، افزود: یک سری افراد برای پروژههای سینمایی ثابت هستند. به دلیل شناخته شده بودن و تجربه کاری اولویت با آنها است.در حوزه موسیقی تئاترهم معمولاً از اجراهای زنده یا آهنگ ضبط شده استفاده میشود که بخش دوم ممکن است به دلیل نگاه کارگردان و میزان بودجه باشد.
وی اضافه کرد: خیلی پیش آمده که دستمزدها در تئاتر و سینما داده نشده و یا کار ساخته شده و یا به نام کس دیگری خورده است. چه بخش خوانندگی یا آهنگسازی.در سینما معمولاً سراغ آهنگسازی میروند که تجربه بیشتری دارد. و برای هر دقیقه دستمزد تعریف میشود؛ مثلاً در فیلم کوتاه بین 7 تا 15 میلیون تومان است. آهنگسازِ چهره مبلغ بسیار بالاتر و حتی میلیاردی دریافت میکند.
به گفته محنتی در قراردادها دستمزد خواننده معمولاً 30 درصد از کار و 70 درصد هم تهیه کننده است. در این میان نوزانده درام و گیتار بیس معمولاً بیشترین درآمد را دارد.
این فعال موسیقی تاکید دارد که در آهنگسازی باید رپرتوار نوشته شود و به نوازنده داده شود اما جدیداً با برنامه کیوبیس آهنگسازی میشود که موزیسینهای دنیا از آن استفاده میکنند. برخی استفاده درست دارند اما در برخی مواقع با سینث سایزر سازها زده میشود و به مخاطب ارائه میشود.
بودجه که کم باشد در ابتدا موسیقی قربانی میشود
همچنین فعال موسیقی تئاتر نیز میگوید یکی از مهمترین موضوعاتی که بر کیفیت آثار موسیقی تئاتر آسیب میزند، بودجه است. معمولاً زمانی که بودجه محدود است، بخشهای جانبی به ویژه موسیقی و طراحی لباس بیشتر آسیب میبیند و طبیعتاً کارگردان نمیتواند بخشهای اصلی را حذف کند.
علی سینا رضانیا در گفتگو با خبر فوری با اشاره به اینکه همان طور که تئاتر زنده است باید موسیقی آن نیز زنده باشد، ادامه داد: موسیقی زنده نیاز به نوازنده و نوزانده نیاز به دستمزد دارد. به همین دلیل با کمبود بودجه موضوع موسیقی زنده در تئاتر نادیده گرفته میشود.
وی ادامه داد: مشکل دیگر سواد موسیقیایی پایین کارگردان است. هر چند کارگردانها در دوره تحصیلات دانشگاهی واحد موسیقی سپری میکنند اما در بسیاری از مواقع فهم عمیقی از موسیقی ندارند و با این وجود قضاوت و داوری نیز انجام میدهند.
برنده چهار تندیس فجر با اشاره به اینکه سبک ارکستر سلو را برای حل این مشکل در تئاتر پیاده کرده است، افزود: در این سبک نوازنده یک نفر است اما سازهای مختلفی را اجرا میکند که این موضوع میتواند در کاهش هزینههای دستمزد موثر باشد و انتظار میرود کارگردانها حداقل به سمت چنین سبکهایی بروند.
رضانیا با اشاره به باکسهای اجرای کوچک در اغلب سالنها و همچنین محدودیتهای مالی در گروههای نمایشی متذکر شد: این سبک در دنیا استقبال میشود و ما توانستیم در فستیوال هند برای نمایش کوریولانوس تقدیر ویژه دریافت کنیم.
وی با اشاره به تنوع سازهای ایرانی و تنوع تمهای موسیقی گفت: مشکل دیگر در موسیقی تئاتر گمنامی آن است. واقعیت این است که از موسیقی تئاتر نمیتوان دیده شد و به شهرت رسید و به همین دلیل آهنگسازان زبده به این حوزه ورود نمیکنند و در نتیجه تئاتر دچار یک فقر موسیقیایی میشود.
این فعال موسیقی افزود: هر چند چهرههای آهنگساز موفق از جمله بابک افشار، آنکیدو دارش و یا سعید ذهنی از تئاتر فعالیت خود را آغاز کردهاند اما در بیشتر مواقع آهنگسازان به دلیل وقت بسیار و دستمزد پایین در تئاتر این حوزه را ترک میکنند و به سینما روی میآورند.
مجموع این شرایط موجب شده ما به ندرت جوایز جهانی از موسیقی فیلم و تئاتر کسب کنیم. آن هم در شرایطی که تنوع موسیقی در این کشور قابل توجه است. اما تجاریسازی سینما و تئاتر آن را به حاشیه رانده است.
دیدگاه