جزئیات آسیبهای وارده شده به کاخموزه چهلستون
مدیر پایگاه جهانی مجموعه چهل ستون گفت: برآورد دقیق مرمت و نیز برآورد خسارات سازهای در کاخ چهلستون تا قبل از تهیه طرح مرمت جامع امکانپذیر نخواهد بود.
مصطفی هادیپور در گفتوگو با ایسنا با اشاره به ابعاد گسترده خسارات ناشی از امواج پرتابه دشمن به ساختمان استانداری اصفهان اظهار کرد: در حمله ددمنشانه دشمن غاصب به مجموعه چهلستون، خسارت گستردهای به این مکان وارد شد.
وی افزود: احتمال حرکت سازه در قسمت ستونهای ایوان اصلی و برهم زدن تعادل سازهای ساختمان باتوجه به شواهد میدانی موجود همچون انحراف ستونها، ترکهای ایجاد شده در پای ستونها و ریزش در پروازبندی سقفها وجود دارد.
مدیر پایگاه جهانی نقشجهان بیان کرد: در این حمله، نیز آسیب فیزیکی به تزیینات چوبی، نقاشیها، مینیاتورها، پرواربندیهای سقف کاذب، آلت و لغتها، آیینهکاریها که تماما با شکستگی شیشهها و پرتابه درب و پنجرههای چوبی موجبات شکستهشدن اکثریت درب.ها و پنجرهها، مشبکهای آجری وارد شد. امواج موجب ایجاد تخریبهای موضعی و موضوعی گسترده در قسمتهای کوشک میانی، همچنین تالار اصلی و اتاق چهارشنبهسوری شده است.
هادیپور تصریح کرد: آسیبهای اساسی در قسمت مقرنسها، آیینهکاریهای تاقنمای اصلی دوره صفوی و جلوخان رواق اصلی که در پرونده ثبت جهانی آیینهکاری ایران، نیز نقش مؤثری داشته، وارد شده است. هندسهبندی، آیینهکاری خاص این مجموعه با ترکیب هندسه و مقرنسهای اورجینال جلوهگری خاص معنابخش فضا و مکان را در این معماری به بیننده القا میکرد، اما با آسیب و ریزش این بخشها آسیب جدی در این آثار به وجود آمده است.
وی افزود: به متعلقات چوبی، همچون گرهچینیها و دربهای ارسی مجموعه که بر اثر امواج انفجار یا پرتابهها موجب جابهجابی و تخریبهای موضعی این آثار بود، آسیب وارد شده است.
آسیبهای وارده به ساختمانها و ابنیه مجاور و بخش موزهای
مدیر پایگاه جهانی نقشجهان با اشاره به آسیبها در بخش موزه و بنای مجاور توضیح داد: ساختمانهای مجاور همچون اتاق کارشناسان، خدمات، یگان حفاظت، قهوهخانه مجموعه، تأسیسات و... دچار ریزشهای موضعی در سقف شده است و در بخش موزه، آسیبهای ایجاد شده همچون خطوخش و تخریبهای موضعی بر روی نمایشی و موزهای مجموعه است.
برآورد تقریبی خسارت
هادیپور در رابطه با میران خسارت وارد شده گفت: برآورد تقریبی خسارتهای ایجاد شده در اثر در حوزه تزیینات با بررسیهای کارشناسی ۳۰ تا ۳۵ درصد برآورد میشود و بر آورد مالی، نیز تا تهیه طرح مرمت و حفاظت جامع امکانپذیر نخواهد بود.
وی خاطر نشان کرد: میزان اعتبار اضطراری برای مرحله رفع خطر و مرمت اضطراری و حفاظتی همچون شاهدگذاری، داربست حفاظتی، زیرسازی و پیبندی مقطعی، شمع گذاری، رابیتسبندی و پوشش موقت و... در این مرحله ۱۷۰ میلیون ریال برای مرحله رفع خطر ارزیابی و برآورد میشود.
مدیرپایگاه جهانی مجموعه چهل ستون اظهار کرد: برآورد دقیق مرمت و نیز برآورد خسارات سازهای تا قبل از تهیه طرح مرمت جامع امکانپذیر نخواهد بود.
پیشنهادها و راهکارهای حفاظتی و مرحله رفع خطر
هادیپور در خصوص راهکارهای حفاظتی و رفع مرحله خطر در مجموعه چهلستون تأکید کرد: استحکامبخشی و پایدارسازی وضعیت موجود تزیینات و سازهها در جای خود و جلوگیری از ریزش، تخریب بیشتر با بهرهگیری از داربست و پشتبند و اجرای پوششهای حفاظتی برای جلوگیری از تخریب و ریزش بیشازپیش تزیینات و به حداقل رسانی آسیب در حملات جاری موثر است.
وی بیان کرد: بستهبندی و انتقال آثار منقول به محل امن و تمهیدات لازم برای قطع انشعابات گاز، آب و برق در زمان بحران، همچنین ساماندهی و توجیه نیروهای متخصص مرمتی و آمادهباش بهمنظور حفاظت اضطراری در زمان بحران و هماهنگی با نیروهای انتظامی و یگان حفاظت به دلیل محافظت از مجموعه در زمان شلوغی پس از بحران از جمله موارد مهم برای حفاظت بیشتر در مرحله خطر میتواند مؤثر باشد.
باغ چهلستون یکی از باغهای دوره صفوی و بخشی از باغ جهاننما است که توسط شاهعباس اول ساختمانی کوچک بهصورت کوشک یا کلاهفرنگی در میان آن تأسیس کرد. آرایش اصلی باغ مبتنی بر محور اصلی شرق -غربی است که موازی با اضلاع میدان نقشجهان و بناهای شرقی دولتخانه صفوی قرار دارد.
بنای کاخ (عمارت چهلستون) در سه دوره شاهعباس اول (قرن ۱۱ هجری)، شاهعباس دوم و شاه سلطان حسین، بنا و تکمیل شده است.
این بنا در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شماره ۱۰۸ در فهرست آثار ثبت ملی و در ۲۰۱۱ به شماره ۱۳۷۲ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
دیدگاه