کتاب «نوروز و مهرگان»، پژوهشی در تاریخ باستانی یک آیین کهن

کتاب «نوروز و مهرگان» یکی از مهم‌ترین پژوهش‌های معاصر درباره دو جشن بنیادین فرهنگ ایرانی است؛ جشن‌هایی که نه‌فقط آیین‌های فصلی، بلکه ستون‌های هویت فرهنگی، اسطوره‌ای و تاریخی ایران به شمار می‌آیند. شیرین بیانی، نویسنده و پژوهشگر در این کتاب تلاش می‌کند نشان دهد که چرا این دو جشن توانسته‌اند هزاران سال دوام بیاورند و چگونه در هر دوره تاریخی، معنایی تازه یافته‌اند.

این کتاب در کنار روایت تاریخی، ترکیبی از اسطوره‌شناسی، تاریخ‌نگاری، مردم‌شناسی و تحلیل فرهنگی است.

کتاب «نوروز و مهرگان (پیام آوران زایش و رویش)» در پنج فصل گردآوری شده و مراسم نوروز را از گذشته تا به امروز مورد کندوکاو قرار داده‌ است. از بخش‌های مهم این کتاب می‌توان به آفرینش نوروز، چگونگی روند عید نوروز در دوران تاریخی-عهد باستان، نوروز پس از اسلام، رویارویی حکومت‌های ترک و مغول با نوروز و نوروز در عهد صفوی اشاره کرد.

این کتاب به عناوین جالبی مثل جمشید و عید نوروز، سعدی و نوروز، حافظ شیرازی و نوروز، جشن سده، میر نوروزی و معبد نوبهار نیز می‌پردازد، انجام سنت‌ها و مراسمات نوروزی مثل چهارشنبه سوری، چیدن سفره‌ هفت سین، دید و بازدید و شور و شعفی که بهار با خود به همراه می‌آورد از دیگر موضوعاتی قابل توجه در این کتاب است.

شیرین بیانی، استاد بازنشسته‌ رشته‌ تاریخ، تا کنون بیست و هفت جلد کتاب در زمینه‌ تاریخ ایران نگاشته‌، کتاب سه جلدی «دین و دولت در ایران عهد مغول» او برنده جایزه کتاب سال ایران در سال ۱۳۷۰ شد. ایشان همسر محمدعلی اسلامی ندوشن، استاد بزرگ ایران‌شناسی و ادبیات فارسی است.

کتاب «نوروز و مهرگان» در۲۸۰ صفحه توسط نشر جامی به چاپ رسیده است.