حمله به میراث فرهنگی کردستان
در پی حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به استان کردستان، تعدادی از آثار تاریخی، باستانی و فرهنگی این استان از جمله عمارت خسروآباد، موزه باستانشناسی و عمارت آصف دچار خسارت و آسیبهای جدی شدند، جنایتی که به گفته کارشناسان تعرضی آشکار به هویت تاریخی کردستان و ایران به شمار می رود.
هدف قرار دادن این اماکن را میتوان تلاشی برای «ترور هویت» دانست؛ اقدامی که با هدف قطع پیوند نسلهای جدید با گذشته تاریخی و افتخارآمیزشان صورت میگیرد. چنین اقداماتی با ایجاد احساس بیریشگی، در پی تسهیل سلطه فرهنگی و سیاسی هستند، اما در عمل اغلب به تقویت همبستگی ملی برای حفاظت از میراث مشترک منجر میشوند.
خسارت به آثار تاریخی
معاون میراث فرهنگی استان کردستان در این باره اظهار کرد: در جریان جنگ نابرابری که از سوی رژیم صهیونیستی به کشور تحمیل شد، استان کردستان هدف حملات هوایی شدید قرار گرفت و تعدادی از آثار فرهنگی و تاریخی آن دچار آسیبهای جدی شدند.
علی بهنیا افزود: عمارت خسروآباد، موزه باستانشناسی و عمارت آصف از جمله بناهایی هستند که در این حملات خسارت دیدهاند.
وی ادامه داد: برخی دیگر از بناهای تاریخی سطح شهر نیز بر اثر موج انفجار، بهویژه در بخش تزئینات، آسیب دیدهاند که پایش و مرمت آنها در دستور کار قرار دارد.
وی تصریح کرد: تلاش میشود این اماکن برای بازدید گردشگران در ایام نوروز آماده شوند، اما برخی آثار که آسیبهای جدیتری دیدهاند، ممکن است در این ایام قابل بازدید نباشند.
بهنیا با اشاره به وضعیت گردشگری استان گفت: کردستان هر ساله در ایام نوروز میزبان مسافران زیادی است، اما شرایط فعلی ممکن است باعث کاهش حضور گردشگران شود.
میراث فرهنگی؛ پیوند نسلها
عضو هیأت علمی دانشگاه کردستان نیز اظهار کرد: یکی از مهمترین سرمایههای هر کشور، آثار باستانی و میراث فرهنگی آن است که میتواند شکاف میان نسلها را کاهش داده و ارتباط نسل جدید با گذشته را تقویت کند.
حامد قادرزاده افزود: آثار تاریخی هر ملت نمادی از توانمندیهای فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی آن جامعه است و نقش مهمی در معرفی آن به سایر ملتها دارد.
وی ادامه داد: اماکن تاریخی و گردشگری نماد آرامش، تمدن و حیات یک جامعه هستند و هدف قرار دادن آنها در جریان درگیریها، پیامدهای روانی گستردهای برای غیرنظامیان به همراه دارد.
وی این اقدامات را نقض آشکار قوانین بینالمللی دانست و گفت: حمله به زیرساختهای فرهنگی، توهین به یک ملت است و در عین حال این آثار ظرفیت بالایی برای درآمدزایی دارند.
قادرزاده با اشاره به پیشینه تاریخی منطقه افزود: بناهایی مانند عمارت خسروآباد، نشاندهنده قدمت و جایگاه فرهنگی مردم این منطقه هستند و در طول تاریخ، برخی کشورهای استعمارگر با انتقال این آثار به سرزمین خود، از آنها بهرهبرداری اقتصادی کردهاند.
وی همچنین با انتقاد از عملکرد نهادهای بینالمللی گفت: بر اساس اصول سازمان ملل، هیچ کشوری در هیچ شرایطی حق حمله به آثار تاریخی دیگر کشورها را ندارد.
تخریب میراث؛ جنایت علیه بشریت
دیگر عضو هیأت علمی دانشگاه کردستان در ادامه اظهار داشت: تخریب آثار باستانی و میراث فرهنگی، اقدامی مغایر با قوانین بینالمللی است و باید هرچه سریعتر متوقف شود.
بهزاد ایزدی افزود: حمله به فرهنگ و تاریخ یک جامعه، مصداقی از جنایت علیه بشریت است.
وی ادامه داد: میراث فرهنگی استان کردستان هیچگونه کارکرد نظامی ندارد و هدف قرار دادن آن، تلاشی برای به فراموشی سپردن گذشته تاریخی ملت است.
این استاد دانشگاه گفت: دشمن میکوشد با تخریب آنچه برای مردم ارزشمند است، حس ناامیدی و بیپناهی را در جامعه تقویت کند.
ایزدی بر ضرورت مستندسازی تأکید کرد و افزود: تهیه فیلم و عکس از آثار تاریخی میتواند بهعنوان اسناد مهمی برای ارائه به آیندگان و همچنین پیگیری در مجامع بینالمللی مورد استفاده قرار گیرد.
هدفگیری هویت تاریخی
استادیار دانشگاه کردستان نیز در این باره اظهار کرد: حمله به آثار باستانی، تلاشی برای از بین بردن هویت فرهنگی ملتهاست و جامعه بینالمللی نباید در برابر آن سکوت کند.
امید عزیزیان افزود: تخریب تاریخ، در واقع انتقام از ملتی است که حاضر نشده هویت و استقلال خود را معامله کند.
وی ادامه داد: این اقدامات نشان میدهد که هدف صرفاً نظامی نیست، بلکه ریشه در تقابل با پیشینه تاریخی و تمدنی کشور دارد.
وی با اشاره به قدمت تاریخی کردستان گفت: این استان دارای پیشینهای چند هزار ساله است و آسیب به آثار آن، خسارتی جدی به فرهنگ و تاریخ کشور وارد میکند.
عزیزیان خاطرنشان کرد: با وجود برخی محدودیتها در اطلاعرسانی، پیگیری این اقدامات از طریق نهادهای مسئول و مجامع بینالمللی ضروری است.
در مجموع، حمله به میراث فرهنگی استان کردستان را باید فراتر از یک خسارت فیزیکی دانست؛ این اقدام، تعرضی به هویت تاریخی و فرهنگی کشور است که ضرورت مرمت فوری، مستندسازی دقیق و پیگیری حقوقی در سطح بینالمللی را بیش از پیش برجسته میکند.
دیدگاه