بازدید دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو از سعدآباد

از کمیسیون ملی یونسکو در ایران، سحرگاه روز سه‌شنبه، ۲۶ اسفندماه ۱۴۰۴، مجموعه فرهنگی-تاریخی سعدآباد، بزرگ‌ترین مجموعه فرهنگی-تاریخی ایران، هدف حمله قرار گرفت.

انفجارهای متعدد و ترکش‌های ناشی از آن، خسارات قابل توجهی به بناهای تاریخی این مجموعه وارد آورده است. این حمله در حالی رخ داده که مجموعه سعدآباد با وجود رعایت استاندارد
های حفاظتی ملی و بین‌المللی و نصب علامت سپر آبی، از گزند آسیب در امان نمانده است.

جزئیات خسارات وارده:

آسیب‌های وارده به بناهای تاریخی سعدآباد، که شامل حدود ۱۰۰ ساختمان بزرگ و کوچک و ۱۵ کاخ موزه و موزه است، طیف وسیعی را در بر می‌گیرد. عمده این خسارات شامل شکسته شدن شیشه‌ها، آسیب به دیوارها، آسیب به سقف‌ها، آسیب به تزئینات داخلی، کنده شدن درب و پنجره‌های چوبی، آسیب به شیروانی‌ها است.

خسارات در کاخ‌های نزدیک به حادثه:

شدت آسیب در سه کاخ نزدیک به محل حادثه، یعنی کاخ موزه سبز (قدیمی‌ترین کاخ با قدمت بیش از یک قرن و شامل مجموعه‌ای بی‌نظیر از هنرهای سنتی ایرانی)، عمارت والی (کهن‌ترین بخش مجموعه مربوط به اواسط دوران قاجار) و موزه برادران امیدوار (تنها موزه جهانگردی در ایران)، بسیار زیاد بوده و در برخی موارد آسیب‌های سازه‌ای نیز مشاهده شده است.

سایر موزه‌ها و ساختمان‌ها از جمله کاخ موزه هنرهای زیبا، کاخ موزه ملت، کاخ موزه استاد فرشچیان، کاخ موزه ظروف سلطنتی، کاخ موزه پوشاک، موزه سلاح‌های درباری، کاخ بهمن، کاخ موزه بهزاد، روابط عمومی، ساختمان کتابخانه و بلیط فروشی دربند نیز دچار آسیب‌های جدی شده‌اند. خسارات وارده به ۱۲ موزه باقی‌مانده و حدود ۸۵ ساختمان کوچک و بزرگ مجموعه، شامل شکستگی شیشه‌ها، آسیب به سقف‌ها، کنده شدن در و پنجره‌ها و آسیب به شیروانی‌ها بوده است.

وضعیت اشیاء تاریخی:

خوشبختانه، با توجه به انتقال اشیاء و آثار تاریخی به مخازن امن، تاکنون هیچ آسیبی به این گنجینه‌ها وارد نشده و آن‌ها در امان هستند.

مجموعه فرهنگی-تاریخی سعدآباد با حدود ۲۰۰ هزار شیء تاریخی، معادل آسیب وارد شده به ۱۵ موزه بزرگ کشور است. این مجموعه سالانه میزبان حدود ۲ میلیون بازدیدکننده داخلی و خارجی بوده و از نظر تاریخی، فرهنگی و هنری ارزش بی‌بدیلی دارد.

در دو سال گذشته، با توجه ویژه دولت سیزدهم به مرمت و حفاظت از آثار تاریخی، حدود ۹۰ درصد مشکلات بناهای مجموعه سعدآباد مرتفع شده بود. بازدید حسن فرطوسی از مجموعه و مستندسازی خسارات، گامی مهم در جهت پیگیری‌های بین‌المللی و تلاش برای جبران این آسیب‌ها خواهد بود.

​