خالق نغمه‌های ماندگار «بوی پیراهن یوسف» و «از کرخه تا راین» ۷۴ساله شد

استاد مجید انتظامی امروز ۱۸ اسفند ۷۴ ساله می‌شود؛ آهنگ‌ساز منحصربه‌فردی که از دهه ۵۰ تا به حال، برای بیش از ۸۰ فیلم سینمایی موسیقی متن ساخته‌ است.

خالق نغمه‌های ماندگار «بوی پیراهن یوسف» و «از کرخه تا راین» ۷۴ساله شد

کمتر کسی است که با شنیدن موسیقی فیلم «از کرخه تا راین» تحت تأثیر قرار نگرفته یا با نوای موسیقی «بوی پیراهن یوسف» اشک از چشمانش سرازیر نشده باشد.

مجید انتظامی

کمتر کسی است که با شنیدن موسیقی فیلم «از کرخه تا راین» تحت تأثیر قرار نگرفته یا با نوای موسیقی «بوی پیراهن یوسف» اشک از چشمانش سرازیر نشده باشد. این‌ها حاصل هنر دستانِ توانایی است که دهه‌هاست با حافظۀ شنیداری مردم این سرزمین همراهی کرده‌ و با آثارش در زمینه موسیقی، در ذهن و جانشان جا باز کرده‌ است.

به مناسبت زادروز این آهنگ‌ساز و موسیقی‌دان برجسته ایرانی از زندگی، آثار و افتخاراتش نوشته‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

 

خالق نغمه‌های ماندگار «بوی پیراهن یوسف» و «از کرخه تا راین» ۷۴ساله شد | سازنده آهنگی نوستالژیک که دهه‌شصتی‌ها با آن خاطره دارند

یک حادثه و تغییر مسیر زندگی 

از سال ۱۳۴۱ وارد هنرستان موسیقی شد و یک مدرس اتریشی او را برای نواختنِ سازِ اُبوا (ساز بادی چوبیِ دو قَمیشی با طولِ ۶۵ سانتی‌متر و مخروطی‌شکل که گفته می‌شود ریشه در سُرنای ایرانی دارد) انتخاب کرد؛ سازی که انتظامیِ ۱۵ساله چیزی از آن نمی‌دانست. وقتی این ساز را به دست گرفت، نتوانست صدایی از آن درآورد.

زنده‌یاد عزت‌الله انتظامی (پدر مجید انتظامی) در مستند «ابوایست» که سال ۹۶ از شبکه مستند سیما پخش شد، می‌گوید: «مجید برای این‌که سر و صدای ابوا همسایه‌ها را آزار ندهد، مجبور بود در کمد تمرین ساز کند.»

خالق نغمه‌های ماندگار «بوی پیراهن یوسف» و «از کرخه تا راین» ۷۴ساله شد | سازنده آهنگی نوستالژیک که دهه‌شصتی‌ها با آن خاطره دارند

اولین استادان موسیقی مجید انتظامی، ثمین باغچه‌بان و زنده‌یاد مصطفی کمال پورتراب بودند. انتظامی اولین نت موسیقی‌اش را زیرنظر پورتراب نوشت. او در دوران سربازی به علت سقوط از ساختمانی چهارطبقه دچار شکستگی سر شد. در زمان درمان و معالجه سرش بود که متوجه شد سنگ کلیه هم دارد. برای معالجه، راهی آلمان شد و بعد از درمان در آن کشور به دانشگاه رفت.

او در آلمان زیرنظر استادانی مانند «کارل اشتاین» به تحصیل موسیقی پرداخت و با ارکسترهایی مانند ارکستر «فیلارمونیک آلمان» و «ارکستر سمفونیک برلین» همکاری کرد. انتظامی در سال ۱۳۵۳ به ایران بازگشت و با استخدام در ارکستر سمفونیک تهران، تدریس در دانشگاه تهران و هنرستان عالی موسیقی را هم آغاز کرد.

آهنگ‌سازی برای بیش از ۸۰ فیلم 

شاید برایتان جالب باشد بدانید موسیقی انیمیشن «بچه‌های کوه آلپ» (که در دهه ۶۰ از تلویزیون پخش می‌شد) را نیز مجید انتظامی ساخته‌ است که جایگزینِ آهنگِ اصلیِ این انیمیشن ژاپنی شد.

خالق نغمه‌های ماندگار «بوی پیراهن یوسف» و «از کرخه تا راین» ۷۴ساله شد | سازنده آهنگی نوستالژیک که دهه‌شصتی‌ها با آن خاطره دارند

این آهنگ‌ساز تا به حال برای بیش از ۸۰ اثر سینمایی، موسیقی متن ساخته‌ است؛ فیلم‌هایی که در میانشان آثار شاخص سینمای دفاع مقدس از جمله «دوئل»، «بوی پیراهن یوسف» و «از کرخه تا راین» به چشم می‌خورد. فیلم سینمایی «سفر سنگ» که در سال ۱۳۵۶ ساخته شد، اولین فیلمی بود که انتظامی برایش موسیقی متن ساخت. «کربلا، جغرافیای یک تاریخ»، محصول سال ۱۳۹۴ آخرین فیلمی است که تاامروز با موسیقی متن انتظامی همراه شده‌است.

این آهنگ‌ساز برای مجموعه‌های تلویزیونی «تنهاترین سردار»، «مردان آنجلس»، «محاکمه»، «شیخ بهایی» و «کلاه‌پهلوی» هم موسیقی ساخته‌ است. علاوه بر این‌آثار، سمفونی‌های «ایثار»، «مقاومت»، «انقلاب اسلامی»، «خرمشهر»، «این فصل را با من بخوان»، «صلح» و «کارون» نیز از ساخته‌های این آهنگ‌ساز شاخص است.

مجید انتظامی درکنار حسین علیزاده و محمدرضا علیقلی با دریافت ۴ سیمرغ بلورین بهترین موسیقی فیلم از جشنواره فیلم فجر، برنده بیشترین سیمرغ بلورین است. او همچنین برای دو فیلم «از کرخه تا راین» و «راز خنجر» موفق به دریافت دیپلم افتخار جشنواره فیلم فجر شده‌است.

انتظامی در جشن خانه سینما هم برای ساخت موسیقی دو فیلم سینمایی «نورا»، محصول سال ۱۳۸۱ و «دیوانه‌ای از قفس پرید»، محصول سال ۱۳۸۲ تندیس زرین بهترین موسیقی متن فیلم را از آن خود کرده‌ است. مجید انتظامی در هشتمین همایش چهره‌های ماندگار در سال ۱۳۸۹ به عنوان چهره ماندگار انتخاب شد و در سال ۱۳۹۳ عنوان جهادگر عرصه فرهنگ و هنر را دریافت کرد.

مجید انتظامی، فرهنگ شنیداری مردم را تغییر داد

روز گذشته قطعه «غصه‌های مجید» به مناسبت هفتاد و چهارمین زادروز مجید انتظامی منتشر شد. این قطعه بر مبنای بخشی از آثار و تم‌های ماندگار مجید انتظامی برای ویولن و ارکستر تنظیم شده‌ است.

علی جعفری پویان، تک‌نواز ویولن و تهیه‌کننده این اثر می‌گوید: استاد انتظامی یکی از برجسته‌ترین  نوازندگان ابوا در ارکستر سمفونیک تهران بوده‌اند و ارزش‌های والایی در نوازندگی نیز دارند. به احترام زحماتی که برای موسیقی ایران کشیده‌اند، سعی کردیم پس از گذشت سه دهه از ضبط‌های اصلی آثار ایشان با تولید یک اثر مستقل برای ویولن و ارکستر، بخشی از تم‌های ماندگار و نوستالژیک ایشان را مرور و مجموعه‌ای به نام «غصه‌های مجید» تولید کنیم.

او ادامه می‌دهد: قطعاً بار احساسی این آثار بر پایه غصه نیست و عمق و احساسی که در هر شنونده ایجاد می‌شود، تعاریف مختلفی پیدا می‌کند. این نام با الهام گرفتن از فیلم و داستان «قصه‌های مجید» در ذهن من شکل گرفت. امیدوارم باعث درک ظریفی از قصه‌ها و غصه‌های آثار مجید انتظامی شود. از دوست توانا و هنرمندم احسان بیرق‌دار عزیز که با تنظیم زیبا و باسلیقه‌اش ارزش این تم‌های ماندگار و خاطره‌انگیز را حفظ کرد و به بهترین شکل، پاسخ اعتماد من را داد، بسیار متشکرم. از تیم حرفه‌ای این اثر و همکارانم هم در نقش‌های نوازنده، صدابردار و تصویربردار که به دعوت من برای ضبط این اثر پاسخ مثبت دادند، نهایت تشکر را دارم.

جعفری پویان در ادامه از دوران همکاری‌اش با مجید انتظامی و ویژگی‌های خاص آثار این آهنگ‌ساز برجسته می‌گوید: از سال ۸۲ یا ۸۳ در اجرای آثار ایشان به عنوان نوازنده حضور داشته‌ام و فکر می‌کنم اولین همکاری‌ام با ایشان برای ضبط موسیقی فیلم سینمایی «نورا» و سریال «حجربن عدی» بود. این همکاری با فیلم‌های «دوئل» و «دیوانه‌ای از قفس پرید»، «نغمه» و... ادامه پیدا کرد و در اکثر کارهایشان تا امروز به عنوان نوازنده همراهشان بوده‌ام.

این نوازنده ویولن می‌گوید: در کودکی و از اواسط دهه شصت به دلیل علاقه‌ام به سینما با موسیقی فیلم‌هایی مانند «دبیرستان»، «مأموریت»،« پلاک»، «عقاب‌ها»، «سناتور»، «گذرگاه» و «کانی مانگا» و نیز با سبک و هارمونی و ملودی‌های قابل فهم ایشان آشنا شدم. بررسی آثار آقای انتظامی نشان می‌دهد که محوریت آثار ایشان بر پایه ملودی‌های جذاب است و چند گونه سبک شخصی را با هارمونی و سازبندی مخصوص به خودشان در آثارشان ایجاد کرده‌اند. این تفاوت را می‌شود با مقایسه فیلم‌های «روز واقعه»، «آژانس شیشه‌ای»، «کانی مانگا»، «زرد قناری» و «شب بیست و نهم» بیشتر احساس کرد. معتقدم آثار ایشان در تغییر فرهنگ شنیداری جامعه مؤثر بوده است و از آن‌جا که مردم اغلب علاقه‌مند به آثاری با محوریت کلام و خواننده هستند، ایشان با انتشار آلبوم‌ موسیقی فیلم‌هایش در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ مردم را به شنیدن آثاری که محوریتشان موسیقی سازمحور است، علاقه‌مند کرد. «از کرخه تا راین» نمونه بارز این ماجراست.

ملودی‌محورترین آهنگ‌ساز ایرانی

جعفری پویان، مجید انتظامی را یکی از ملودی‌محورترین آهنگ‌سازان ایرانی می‌داند و می‌گوید: ما کمتر آهنگ‌سازهایی داریم که ملودی‌هایشان در ذهن شنونده بماند. یکی از حسن‌های آثار ایشان ساده‌نویسی و زیبانویسی است. چیزی که برای من همیشه جذاب بوده، این است که او همیشه باسبک مخصوص به خودش آهنگ‌سازی می‌کند و شما وقتی کارهایش را می‌شنوید، کاملاً متوجه می‌شوید که کار مجید انتظامی است و این یک ویژگی بسیار مهم برای یک آهنگ‌ساز است. ایشان نسبت به کار حساسیت و نگرانی فوق‌العاده زیاد دارند و بسیار زودرنج، اما مهربان هستند. امیدوارم با شنیدن «غصه‌های مجید» از ما نرنجند. چون هدف ما قطعاً خوشحال‌ کردن ایشان و ادای احترام به موسیقی و شخصیت هنری ایشان بوده است. این یک هدیه از طرف تیم اجراکننده این اثر است. 

منبع: خراسان
کد مطلب: ۳۵۸۰۵۸
لینک کوتاه کپی شد

پیوندها

دیدگاه

تازه ها

یادداشت