بامداد خمار قاچاق شد!

قاچاقچیان کتاب این‌بار دست روی آثاری گذاشته‌اند که توانسته است در چندماه اخیر نظر بسیاری از مخاطبان را به خود جلب کند. همزمان با پخش فصل اول «بامداد خمار»، نسخه‌های قاچاق این اثر به‌صورت گسترده در فروشگاه‌های آن‌لاین رسمی با تخفیف‌های نجومی بیش از ۶۰ درصد عرضه می‌شود.

بیگلری، از مسئولان فروش نشر البرز، با اشاره به این موضوع گفت: کتاب «بامداد خمار» از جمله آثار پرفروش نشر البرز در سال‌های مختلف بوده که تاکنون ۸۸ چاپ از این اثر منتشر شده است.

 

او با اشاره به چاپ‌های غیرقانونی کتاب، آن را "گسترده" توصیف کرد و در پاسخ به این پرسش که آیا اقدام حقوقی خاصی برای جلوگیری آن صورت گرفته است، گفت: پیگیری کردن فایده‌ای ندارد، چندین‌بار این اتفاق افتاده و تعداد قابل‌توجهی نسخه از این طریق منتشر شده است، اما نمی‌توان کاری انجام داد.

«بامداد خمار»، نوشته فتانه حاج‌سیدجوادی برای اولین‌بار در سال ۱۳۷۴ منتشر و از همان ایام به یکی از پرفروش‌ترین رمان‌های ایرانی تبدیل شد. کتاب، داستان عشق نافرجام "محبوبه" به "رحیم نجار" را روایت می‌کند؛ ازدواجی که به‌دلیل هم‌سطح نبودن دو خانواده، عاقبت به شکست انجامید. محبوبه در این رمان، نماینده قشر مرفه و اشرافی و رحیم نماینده قشر ضعیف و فرودست جامعه است.

 

داستان محبوبه در دوره احمدشاه قاجار می‌گذرد؛ داستانی که از زبان او در دهه ۶۰ برای تأدیب برادرزاده‌اش و هشدار به او برای نتیجه یک ازدواج احساسی، روایت می‌شود. هرچند در هر دو دهه، وقایع مهمی در کشور رخ داده است، اما نویسنده کمترین توجهی به این موضوع ندارد و خط سیر داستان خود را ادامه می‌دهد.

انتشار این اثر از همان ابتدا موافقان و مخالفان بسیاری داشت؛ عده‌ای داستان را دفاع از خرد توصیف کردند و عده‌ای دیگر نگاه او به زن را تقبیح کرده آن را رمانی عامه‌پسند و زرد دانستند. با همه این‌ها، «بامداد خمار» که رمان محبوب دهه‌شصتی‌ها بود، حالا بعد از گذشت چند دهه و با پخش سریالی با همین نام به‌کارگردانی نرگس آبیار، توانسته است نظر مخاطبان با سلیقه‌ای متفاوت را نیز به خود جلب کند و بر همین اساس، نسخه‌های غیرقانونی آن نیز به‌روش‌های مختلف منتشر شود.

این اولین‌بار نیست که قاچاقچیان کتاب دست روی یک اثر پرمخاطب می‌گذارند، در بیش از یک دهه گذشته، آنها همواره از ثمره ناشرانی بهره برده‌اند که کتابشان توانسته است موجی در بازار ایجاد کند، تفاوت کار آنجاست که تا پیش از این، قاچاق کتاب محدود و حتی پس از دوره‌ای که ارشاد هم و غم مقابله با آن را داشت، تاحدودی متوقف شد اما حالا شبکه قاچاق کتاب آن‌قدر گسترده است که مقابله با آن، خواست جمعی جامعه نشر است و آن را یکی از معضلات اصلی صنعت نشر به‌شمار می‌آورند.

 

با وجود اینکه پدیده قاچاق کتاب حجم قابل‌توجهی از اقتصاد نشر را هدف قرار داده است، اما به‌نظر می‌رسد قوانین موجود بازدارندگی لازم را ندارد؛ به‌طوری که نه‌تنها منجر به توقف آن نمی‌شود، بلکه خللی نیز در آن ایجاد نمی‌کند. با توجه به این امر و گستردگی موضوع، جمعی از فعالان نشر بر این باورند که مبارزه با این پدیده، باید در اولویت اقدامات ارشاد قرار گیرد.