آرزوی خواننده خجسته باد این پیروزی بعد از جنگ
محمد گلریز؛ خواننده موسیقی حماسی و میهنی در خصوص نقش موسیقی در زمان جنگ گفت: یک موسیقی ماندگار گاه میتواند تأثیری بیش از هزاران سخنرانی داشته باشد و بهصورت عمیق در جان و ذهن مخاطب نفوذ کند.
وی در گفتوگویی با مرور تجربههای خود از دوران جنگ، تأکید کرد که موسیقی جنگ، تنها یک هنر نیست؛ بلکه ابزار حفظ روحیه ملی، ثبت لحظات تاریخی و ایجاد همبستگی اجتماعی است. او با یادآوری شکلگیری سرود «خجسته باد این پیروزی»، خاطرات روزهای حساس جنگ را بازخوانی کرد و نقش موسیقی را در ایجاد حس غرور، امید و انگیزه میان مردم به تصویر کشید. همزمان، این خواننده پیشکسوت به چالشهای امروز هنرمندان برای تولید آثار تازه اشاره کرد و خواستار حمایت جدی مسئولان از تولیدات موسیقایی شد تا صدای حماسه و امید همچنان در جامعه زنده بماند.
موسیقی؛ هنری ماندگارتر از تصویر و کلام
گلریز در ابتدای این گفتوگو با اشاره به جایگاه موسیقی در میان هنرها گفت: موسیقی از جمله هنرهایی است که تأثیرگذاری بسیار بالایی دارد و میتواند مفاهیم عمیق را بهسرعت در جامعه منتشر کند. او با مقایسه موسیقی با سایر قالبهای هنری توضیح داد: در بسیاری از موارد، یک فیلم، سریال یا مستند به پایان میرسد، اما آنچه در ذهن مردم باقی میماند، موسیقی آن اثر است؛ نوایی که سالها بعد نیز با شنیدن آن، خاطرات زنده میشود.
او تأکید کرد: «یک موسیقی خوب و ماندگار گاهی از هزاران سخنرانی اثرگذارتر است»؛ چراکه مستقیم با احساسات مخاطب ارتباط برقرار میکند و در عمق جان او نفوذ مییابد.
موسیقی جنگ؛ از طبلهای کهن تا سرودهای امروز
یکی از شاخصترین آثار محمد گلریز، سرود «خجسته باد این پیروزی» است که خاطرات و احساسات مردم ایران در دوران جنگ را به خود پیوند زده است. این اثر از اوایل انقلاب، یعنی اواخر سال 1357، و با همکاری مرحوم حمید سبزواری به عنوان شاعر، احمدعلی راغب به عنوان آهنگساز و مجتبی میرزاده به عنوان تنظیمکننده شکل گرفت. پیش از آن نیز تیم گلریز در تدارک ساخت سرودهای انقلابی بود، اما پس از پیروزی انقلاب، این آثار یکی پس از دیگری تولید شد تا به سال 1359 و آغاز جنگ تحمیلی برسد.
دو تا سه ماه پیش از آزادی خرمشهر و عملیات بیتالمقدس، دستاندرکاران جبهه و رسانههای دفاع مقدس از تیم سازنده خواستند تا برای یک پیروزی بزرگ، سرودی ماندگار بسازند. جز این که سرود باید نشاندهنده یک پیروزی بزرگ باشد، جزئیات دیگری به آنها اعلام نشده بود و تیم تولید با تمام توان خود، کار را آماده و ضبط کرد.
پس از آزادی خرمشهر در سال 1361، مشخص شد منظور از آن پیروزی چه بوده است. در آن روزها، مردم لحظهبهلحظه اخبار جنگ را دنبال میکردند و رادیو ضمن برنامههای عادی، خبرهای مرتبط با دفاع مقدس را پخش میکرد. گلریز به یاد میآورد که در حال بازگشت از یک مأموریت، ناگهان برنامههای رادیو قطع شد و گوینده اعلام کرد: «شنوندگان عزیز! توجه فرمایید… خرمشهر، شهر خون، آزاد شد.» و بلافاصله سرود «خجسته باد این پیروزی» پخش شد، اثری که در همان لحظه به نماد امید و غرور ملی بدل شد و برای همیشه در حافظه جمعی مردم ماندگار شد.
این خواننده با نگاهی تاریخی به نقش موسیقی در جنگها گفت: «در گذشته نیز موسیقی بخشی جداییناپذیر از میدانهای نبرد بوده است؛ از نواختن طبلها برای ایجاد هیجان و ترس در دشمن گرفته تا تقویت روحیه رزمندگان.»
به گفته او، این کارکرد امروز نیز به شکل مدرنتری ادامه دارد و موسیقی همچنان یکی از ابزارهای مهم در ایجاد انگیزه و همبستگی است.
گلریز در ادامه به تجربهای شخصی اشاره کرد و گفت: «در یکی از اجراهایش در آلمان، جمعیتی حدود هزار نفر ـ که بسیاری از آنها ایرانی نبودند ـ هنگام اجرای «سرود ایران» ایستاده و همراهی کردهاند و حتی اشک ریختهاند.»
او این اتفاق را نشانهای از قدرت فراگیر موسیقی در برانگیختن حس غرور و همدلی دانست.
موسیقی و برانگیختن حس غرور ملی
او با تأکید بر جایگاه نام «ایران» در میان مردم گفت: «وقتی نام ایران مطرح میشود، افراد با هر سلیقه و دیدگاهی، در برابر آن سر تعظیم فرود میآورند.»
به باور او، اگر موسیقیهایی ماندگار با محوریت ایران تولید شود، میتواند نقش مهمی در تقویت روحیه ملی ایفا کند.
گلریز با اشاره به اجراهای این روزهایش در میان مردم افزود: «در برنامههایی که اجرا میکند، بارها شاهد بوده که مخاطبان با شنیدن قطعات مرتبط با وطن و پرچم، بهشدت تحت تأثیر قرار میگیرند، اشک میریزند و با غرور ابراز احساسات میکنند.»
او این واکنشها را نشانهای از پیوند عمیق موسیقی با احساسات ملی دانست.
ضرورت حمایت از تولیدات موسیقایی
این هنرمند در بخش دیگری از سخنان خود به مشکلات تولید آثار موسیقایی پرداخت و از مسئولان فرهنگی خواست حمایت بیشتری از هنرمندان داشته باشند و گفت: «با وجود ظرفیت بالای هنرمندان، بسیاری از آنها بهدلیل نبود امکانات و حمایت کافی، از فعالیت بازمانده و حتی خانهنشین شدهاند.»
به گفته گلریز، در برخی پروژهها، هنرمندان با وجود نبود دستمزد، تنها از سر علاقه همکاری میکنند، اما کمبود امکاناتی مانند استودیو و بودجه، روند تولید را با چالش مواجه کرده است.
او تأکید کرد که با فراهم شدن حداقل زیرساختها، میتوان آثار ماندگار و اثرگذاری در حوزه موسیقی حماسی تولید کرد.
ماندگاری آثار در حافظه جمعی
گلریز با اشاره به تجربه شخصی خود از ماندگاری آثارش گفت: «برخی قطعات مانند سرود «خجسته باد این پیروزی» چنان در ذهن مردم جای گرفته که او را با نام همان اثر خطاب میکنند.»
به گفته او، این موضوع نشان میدهد که یک اثر موسیقایی تا چه اندازه میتواند در حافظه جمعی یک ملت نفوذ کند و باقی بماند.
امید به آینده و وعدهای برای روز پیروزی
این خواننده در پایان با ابراز امیدواری نسبت به آینده گفت: «تردیدی در پیروزی ایران وجود ندارد و این موفقیت در آیندهای نزدیک محقق خواهد شد.»
او در عین حال وعده داد که در روز پیروزی، سرود «خجسته باد این پیروزی» را در مصلی تهران برای مردم اجرا کند.
دیدگاه